เมื่อเครือข่ายมีความสลับซับซ้อน อุปกรณ์จำพวกเราเตอร์ สวิตซ์ระดับสาม และเอทีเอ็มสวิตซ์ที่ต่อเชื่อมโยงในเครือข่าย จำเป็นต้องรับนโยบายการกำหนดเส้นทางของผู้บริหารจัดการเครือข่าย การกำหนดนโยบายเลือกเส้นทางนี้มีหลากหลายรูปแบบ การออกแบบเครือข่ายที่ดีจำเป็นต้องทำให้เครือข่ายที่เชื่อมโยงจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง มีทางเลือกได้มากกว่าหนึ่งเส้นทาง การบริหารจัดการเครือข่ายมีความสลับซับซ้อนมากขึ้น ภายในเครือข่ายมีเส้นทางการเชื่อมโยงกันหลากหลาย ลองดูเครือข่ายนนทรีเน็ตที่บางเขน จะพบว่ามีเส้นทางแบ็กโบนเชื่อมโยงกันแบบตาข่าย ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความน่าเชื่อถือ เช่นเมื่อเส้นทางใดมีปัญหาก็ยังมีทางเลือกทางอื่นได้ เมื่อเครือข่ายมีความสลับซับซ้อน อุปกรณ์จำพวกเราเตอร์ สวิตซ์ระดับสาม และเอทีเอ็มสวิตซ์ที่ต่อเชื่อมโยงในเครือข่าย จำเป็นต้องรับนโยบายการกำหนดเส้นทางของผู้บริหารจัดการเครือข่าย การกำหนดนโยบายเลือกเส้นทางนี้มีหลากหลายรูปแบบ การออกแบบเครือข่ายที่ดีจำเป็นต้องทำให้เครือข่ายที่เชื่อมโยงจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งมีทางเลือกได้มากกว่าหนึ่งเส้นทาง สำหรับนโยบายการกำหนดเส้นทางภายในแบกโบนของนนทรีเน็ต ใช้รูปแบบที่เรียกว่า OSPF = Open Shortest Path First กล่าวคือ ถ้าต้องการส่งข้อมูลจากคณะหนึ่งไปอีกคณะหนึ่ง เช่น จากสำนักบริการคอมพิวเตอร์ไปตึก 50 ปี พบว่ามีหลายทางที่เป็นไปได้ แต่ระบบจะเลือกเส้นทางที่สั้นที่สุดก่อน หากไปไม่ได้จะเลือกเส้นทางรองลงมา การกำหนดนโยบายการเลือกเส้นทางแบบนี้ ทำให้ระบบมีลักษณะเป็นไดนามิก และเครือข่ายจะมีเสถียรภาพสูง เพราะผู้ใช้จะไม่ทราบว่าเส้นทางเดินของข้อมูลไปทางใด ถึงแม้มีปัญหาระบบก็จะเลือกเส้นทางอื่นให้โดยอัตโนมัติทันทีทันใด สำหรับนโยบายการเลือกเส้นทางภายนอกก็เช่นกัน เครือข่ายนนทรีเน็ตเชื่อมโยงกับภายนอกมีทั้งที่เป็น Up Link และ Down Link หลายเส้นทาง เช่น Up Link เชื่อมกับ Uninet ด้วยสายใยแก้วนำแสงขนาด 155 Mbits และเชื่อมกับ Thaisarn ที่ NECTEC ด้วยสาย E1 2 Mbps ดังรูป เพื่อให้การกำหนดเส้นทางเป็นไปอย่างดี และมีความเสถียรน่าเชื่อถือ ผู้บริหารเครือข่ายจึงต้องกำหนดนโยบายการกำหนดเส้นทาง และเพื่อให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บริหารเครือข่ายเสมือนเป็น ไอเอสพี (Internet Service Provider) ที่ให้บริการอยู่ขณะนี้ ผู้บริหารเครือข่ายจงลงทะเบียนขอ AS = Autonomous System และได้หมายเลข AS9411 (เครือข่ายนนทรีมี IP เป็นคลาส B หมายเลข 158.108.X.X และภายใน AS จะมีเครือข่ายย่อยของมหาวิทยาลัยอยู่) การจดทะเบียน AS ก็เพื่อให้สำนักบริการคอมพิวเตอร์มีความอิสระในการกำหนดนโยบาย การกำหนดเส้นทางภายนอกได้อย่างเต็มที่ โดยที่มีจำนวน Up Link และ Down Link เท่าไรก็ได้ (ปัจจุบันเครือข่ายนนทรีมี Down Link ไปที่สภาวิจัยแห่งชาติ และสำนักงานชั่วคราวของ NECTEC ที่อาคาร CNC) การกำหนดเส้นทางในระบบนับว่ามีความซับซ้อนอยู่มากพอควร การกำหนดนโยบายการหาเส้นทางของมหาวิทยาลัยใช้ระบบ BGP = Border Gateway Protocol เป็นโปรโตคอลที่กำหนดเส้นทางโดยใช้หมายเลข AS เป็นหลัก (ปัจจุบันทั่วโลกมี AS ประมาณ 8000 AS) นโยบายหลักการกำหนดเส้นทางของเครือข่ายนนทรีภายนอกคือ ถ้าติดต่อกับต่างประเทศจะวิ่งผ่านทาง UNINET แต่ถ้าต้องการติดต่อกับที่ใดก็ตามในประเทศไทย จะวิ่งผ่านทาง NECTEC และทำการสวิตซ์ไปยังโฮสภายในประเทศได้เร็ว ดังนั้น ผู้ใช้เครือข่ายนนทรีจึงได้รับผลที่ดีคือ ถ้าติดต่อกับเครื่องในประเทศไทยจะเชื่อมโยงได้รวดเร็วมาก และมีประสิทธิภาพ แต่อย่างไรก็ตาม ด้วยนโยบายของ NECTEC ที่ให้ทุกเครือข่ายมี Proxy ดังนั้นผู้ติดต่อกับเซิร์ฟเวอร์ในประเทศต้องเซตพรอกซี่ ซึ่งกำหนด IP ของพรอกซี่เป็น 158.108.5.2, 158.108.5.3 และ 158.108.5.3 เพื่อรองรับการทำงานในประเทศ สำหรับการติดต่อกับต่างประเทศจะเดินทางผ่านทาง UNINET (ดูรูปประกอบ) หากทางด้านหนึ่งด้านใดมีปัญหาจึงจะสวิตช์การทำงานให้ใช้ร่วมได้ นโยบายการบริหารเส้นทางของสำนักบริการคอมพิวเตอร์ ใช้เทคนิคบนอุปกรณ์ที่ทันสมัย และใช้โปรโตคอล BGP, IGRP เพื่อให้เกิดประโยชน์และลดปัญหาระยะยาว เพราะการบริหารเครือข่ายแบบนี้เสมือนเป็น ISP จึงรองรับระบบการทำงานแบบใดก็ได้ และเป็นแบบไดนามิก สาระน่ารู้ประจำสัปดาห์, ฉบับที่ 10 : 20 - 26 มีนาคม 2543 สำนักบริการคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์