การจัดหาคอมพิวเตอร์แบบพีซีในอดีตมักต้องซื้อหาแบบแกะกล่อง ซึ่งของสำเร็จรูปที่ทำมาจากผู้ผลิตทั้งเครื่อง แต่ในสภาพปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไปมาก เราสามารถซื้อหาชิ้นส่วนต่าง ๆ ของพีซีได้ทุกชิ้น แล้วนำมาประกอบเป็นเครื่องเองตามความต้องการได้ สิ่งที่สำคัญคือมีของให้เลือกหาได้มาก คุณภาพใช้งานได้ดี และยังได้ความรู้ความเข้าใจ เพื่อว่าในอนาคตถ้าต้องปรับปรุง ซ่อมบำรุง หรือปรับเปลี่ยนอุปกรณ์ต่าง ๆ ก็สามารถทำได้เอง การเรียนรู้และเข้าใจระบบเครื่องทำให้เราสามารถลดค่าใช้จ่ายในเรื่องฮาร์ดแวร์ลงได้มาก โดยเฉพาะองค์กรที่ต้องใช้พีซีเป็นจำนวนมาก การดูแลรักษา ปรับปรุงจัดซื้อ และปรับเปลี่ยนต่าง ๆ จะมีความคล่องตัว
อย่างไรก็ดี การประกอบเครื่องพีซีขึ้นใช้เองจากวัสดุอุปกรณ์ที่หาซื้อได้ทั่วไป เป็นเรื่องที่ได้รับความสนใจในหมู่เด็กและเยาวชนที่ใช้คอมพิวเตอร์กัน เพราะผู้ใช้กลุ่มนี้ต้องการขีดความสามารถเชิงประสิทธิภาพของเครื่องสูง และต้องการได้ราคาที่ถูกกว่า ดังนั้นเด็กและเยาวชนจึงเป็นกลุ่มแรกที่สามารถดำเนินการประกอบและติดตั้งเครื่องพีซีเอง
เพื่อให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว และเป็นแนวทางที่ผู้สนใจจะได้ศึกษาถึงชิ้นส่วนต่าง ๆ ของอุปกรณ์ที่ประกอบอยู่ในเครื่อง สาระน่ารู้ประจำสัปดาห์จึงขอนำเสนอเรื่องราวที่ต่อเนื่องเกี่ยวกับความรู้ และรายละเอียดเกี่ยวกับพีซี และเพื่อให้ผู้สนใจได้เข้าใจได้ง่าย เนื้อหาที่จะกล่าวถึงจึงเป็นการแสดงให้เห็นว่ามีเทคโนโลยีอะไรบ้าง มีขอบเขตหรือการดำเนินการอย่างไร โดยจะไม่ลงไปในรายละเอียดทางเทคนิคมากนัก เพื่อให้ผู้สนใจทั่วไปสามารถศึกษาหรือทำความเข้าใจได้ สำหรับในตอนนี้จะนำเสนอภาพรวม และจะขยายในรายละเอียดเพิ่มเติมในตอนต่อไป

มีชิ้นส่วนอะไรประกอบอยู่บนตัวพีซีบ้าง
เพื่อให้เห็นส่วนประกอบที่จำเป็นต่อการเลือกซื้อและการนำมาประกอบเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ จึงขอนำเสนออุปกรณ์หลัก ๆ ที่แยกซื้อหาได้ และข้อกำหนดพื้นฐานที่จะต้องพิจารณาและควรรู้

ซีพียู การเลือกซื้อซีพียูในปัจจุบันมีให้เลือกได้ไม่กี่ยี่ห้อ เริ่มจากของอินเทล เอเอ็มดี ไซริก สำหรับอินเทลก็มีตระกูลเพนเตียมทรี เพนเตียมโฟร์ และ Celeron สำหรับเอเอ็มดีก็มีตระกูล Athlon ThunderBird ตระกูล Duron และ K6 ส่วนไซริกก็มี Cyrix MII และ Cyrix MIII ราคาของซีพียูเป็นตัวแปรที่สำคัญ เพราะมีราคาที่พันต้น ๆ จนถึงประมาณหมื่น หรือหมื่นเศษ ในกรณีตัวล่าสุด อย่างไรก็ดี ราคาของซีพียูมีการเปลี่ยนแปลงเร็วมาก มีการปรับราคาลดลงเกือบทุกเดือน โดยมีแนวโน้มที่ลดลงเรื่อย ๆ เมื่อมีของใหม่ออกมา
ข้อพิจารณาเลือกซีพียูก็คงดูจากยี่ห้อรุ่นและตัวความเร็ว ปัจจุบันมีความเร็วสัญญาณนาฬิกาให้เลือกใช้ตั้งแต่ประมาณ 500 MHz ถึงประมาณ 2000 MHz ซีพียูปัจจุบันจะสนับสนุนคำสั่งชุดใหม่ในเรื่องมัลติมีเดียคือ MMX และ 3DNow
นอกจากจะพิจารณาที่รุ่นของซีพียูที่มีความทันสมัยในเรื่องสถาปัตยกรรมภายในแล้ว สิ่งที่จะต้องพิจารณาคือ หน่วยความจำแคชระดับหนึ่งและระดับสอง หน่วยความจำแคชทั้งสองระดับนี้ยิ่งสูงจะทำให้ซีพียูมีประสิทธิภาพเชิงความเร็วดีขึ้น ดังนั้นทุกบริษัทจึงเน้นเพิ่มหน่วยความจำนี้ให้สูงขึ้น ซีพียูรุ่นใหม่จะมีแคลระดับสองสูงถึง 256 กิโลไบต์
เมื่อเลือกซื้อซีพียูจะต้องสนใจรูปร่างของซีพียูด้วย เพราะจะไปสัมพันธ์กับซอคเก็ตบนเมนบอร์ด ซอกเก็ตที่ใช้มีหลายแบบหลายรูปร่าง เช่น แบบซอกเก็ต 423 ของ P4 ซอกเก็ต A ของ AMD Athlon ซอกเก็ต 370 ของ P3 สลอตวัน ซอกเก็ต 7 เป็นต้น
ความสัมพันธ์ของซีพียูเกี่ยวข้องโดยตรงกับการรับส่งข้อมูลบนบัส ดังนั้นเมื่อให้สัญญาณนาฬิกาสูงขึ้น ช่องส่งข้อมูลบนบัสจะเป็นเท่าไร โดยปกติปัญหาความเร็วบนบัสยังเป็นปัญหาอยู่มาก เพราะเทคโนโลยีไม่สามารถสร้างความเร็วได้สูงมาก
เรื่องที่ไม่ละเลยอีกประการหนึ่งคือ การระบายความร้อนของซีพียูว่าจะมีหนทางการระบายความร้อนอย่างไร โดยทั่วไปมักใช้ระบบพัดลม หรือแผ่นระบายความร้อนพร้อมพัดลม ความร้อนที่เกิดขึ้นมีปริมาณสูง หากระบายความร้อนไม่ดีประสิทธิภาพของซีพียูจะลดลงได้

เมนบอร์ด เมนบอร์ดเป็นอุปกรณ์หลักที่เลือกหาซื้อมาประกอบกับซีพียู โดยเมนบอร์ดต้องรองรับและทำงานร่วมกับซีพียูได้ ทั้งนี้เพราะผู้ออกแบบเมนบอร์ดจะเลือกชิพสนับสนุน และทำให้เข้ากับซีพียูได้ ดังนั้นจึงต้องรับรู้รายละเอียดของเมนบอร์ด เริ่มจาก
รูปร่างของเมนบอร์ด เพราะขนาดของเมนบอร์ดต้องเป็นขนาดมาตรฐานที่จะบรรจุเข้ากล่องที่เลือกซื้อตามมาได้ โดยปกติขนาดของเมนบอร์ดมีสองขนาดคือ ATX และ Micro ATX
สิ่งที่จะต้องดูบนเมนบอร์ดคือ เมนบอร์ดนี้สนับสนุนซีพียูอะไร เพราะซอกเก็ตหรือสล็อตที่ใส่ซีพียูเป็นตัวกำหนด และอุปกรณ์หลักที่อยู่บนเมนบอร์ดคือ ชิพเซตสนับสนุนการทำงาน
บนเมนบอร์ดจะมีสล็อตให้เชื่อมต่อกับอุปกรณ์อื่น สล็อตที่ต้องการมีสล็อตอะไรบ้าง จำนวนกี่สล็อต สล็อตที่มีบนเมนบอร์ดประกอบด้วย สล็อต AGP สล็อต PCI สล็อต ISA และช่องเสียบหน่วยความจำ สิ่งที่สำคัญคือ สล็อตและช่องเสียบหน่วยความจำนี้ จะสนับสนุนการทำงานของระบบต่อไป โดยเฉพาะการเลือกเทคโนโลยีหน่วยความจำที่จะนำมาใช้
เมนบอร์ดปัจจุบันมักมีการวางอุปกรณ์ที่จำเป็นอื่น ๆ เอาไว้ด้วย เช่น ระบบเสียง ระบบเร่งความเร็วกราฟิกส์ (จะมีบางรุ่นเท่านั้น) การอินเตอร์เฟสกับฮาร์ดดิสค์ ซึ่งสามารถใช้กับฮาร์ดดิสค์ได้เลย โดยปกติจะเชื่อมต่อกับฮาร์ดดิสค์แบบ IDE
เมนบอร์ดบางรุ่นจะมีพอร์ตไอโอพิเศษบางอย่างให้มากกว่าปกติที่จำเป็น ซึ่งโดยทั่วไปจะมีพอร์ตอนุกรม พอร์ตเครื่องพิมพ์ พอร์ตคีย์บอร์ด เมาส์ USB บางรุ่นอาจมีแลบ และโมเด็มให้ด้วย

การ์ดจอแสดงผล การ์ดจอแสดงผลมีพัฒนาการที่รวดเร็ว ผู้ใช้โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนต้องการการ์ดจอแสดงผลพิเศษที่สามารถแสดงผลภาพ 3D ได้เร็ว เพื่อนำไปใช้เล่นเกม การ์ดจอแสดงผลจึงมีให้เลือกได้มาก โดยปกติจะมีข้อมูลเกี่ยวกับชิพเร่งความเร็วว่ามาจากค่ายผู้ผลิตชิพรายใดมีหน่วยความจำแบบ SDRAM หน่วยความจำมากก็จะแสดงผลได้จำนวนสีและความละเอียดสูงขึ้น การ์ดนี้ส่วนใหญ่จะเสียบลงในสล็อตแบบ AGP การ์ดแสดงผลยังมีจุดที่ต้องพิจารณาเพิ่มเติมคือ มีเอาท์พุตในรูปแบบ TV-out และ S-Video หรือไม่ เพราะสามารถส่งสัญญาณทีวีเข้าสู่มอนิเตอร์ทีวีได้

หน่วยความจำ ราคาของหน่วยความจำถูกลงมามาก หน่วยความจำมีให้เลือกหลายแบบ ซึ่งประกอบด้วย SDRAM DDRAM และ RDRAM หน่วยความจำที่ใช้ทั่วไปเป็นแบบ SDRAM ขนาดความจุต่อแผงอยู่ที่ 128 MB 256 MB และจะเพิ่มความจุขึ้นไปเรื่อย ๆ หากต้องการได้หน่วยความจำที่ทำงานเร็วขึ้นไปจาก SDRAM จะต้องเลือกใช้ DDRAM และ RDRAM ซึ่งราคาของหน่วยความจำและเมนบอร์ดจะสูงขึ้นอีก ทำให้ราคาโดยรวมสูงขึ้นอีกมาก

การ์ดเสียง บนเมนบอร์ดรุ่นใหม่จะมีการ์ดเสียงอยู่แล้ว จึงอาจไม่จำเป็นที่ต้องซื้อการ์ดเสียงมาใส่ แต่หากต้องการได้ความพิเศษหรือบนเมนบอร์ดยังไม่มี ก็สามารถเลือกซื้อการ์ดเสียงมาใส่ได้ การ์ดเสียงส่วนใหญ่ใส่ในช่อง PCI

ฮาร์ดดิสค์ ฮาร์ดดิสค์เป็นอีกอุปกรณ์หนึ่งที่มีการเปลี่ยนแปลงในเรื่องความจุและราคา ฮาร์ดดิสค์ที่ใช้จะมีอินเทอร์เฟสหลายแบบ แต่แบบที่มีราคาเหมาะสมและเชื่อมต่อกับเมนบอร์ดได้เลยคือ อินเทอร์เฟสแบบ ULTRA DMA/100, ULTRA DMA/66 โดยมีราคาที่ต่ำกว่าแบบอื่น ความจุของฮาร์ดดิสค์เป็นตัวแปรที่ต้องเลือกและยังต้องพิจารณาที่ความเร็วรอบของการหมุนแผ่นจาน ซึ่งจะมีผลต่อช่วงเวลาเข้าถึงข้อมูลโดยตรง ปกติเราสามารถใส่ฮาร์ดดิสค์ได้หลายตัวในคอมพิวเตอร์เครื่องเดียว

ซีดี/ดีวีดี เป็นหัวต่อเชื่อมโยงจากเมนบอร์ดที่ต่อกับฮาร์ดดิสค์แบบ IDE ยังสามารถนำมาใช้ในการเชื่อมต่อกับซีดี และดีวีดีได้ ข้อพิจารณาการเลือกซื้อ ซีดี ดีวีดีคือ รุ่นที่อ่านได้อย่างเดียวหรืออ่านเขียนได้ ความเร็วของการอ่านเป็นเท่าไร ซึ่งกำหนดเป็นจำนวนตัวและเท่า เช่น 50X

กล่อง (เคส) มีให้เลือกได้มากโดยเฉพาะรูปร่าง สีสรร กล่องยังมีอุปกรณ์ประกอบติดมาด้วย เช่น พัดลมระบายความร้อนเป็นอย่างไร มีแหล่งจ่ายไฟกี่วัตต์ และหัวต่อของแหล่งจ่ายไฟที่จะมาต่อในอุปกรณ์ต่าง ๆ พอร์ตเพิ่มเติมที่อยู่บนกล่องเช่น USB พอร์ตเชื่อมต่อลำโพงและไมโครโฟน

อุปกรณ์ประกอบอื่น ซึ่งได้แก่ ลำโพง ไมโครโฟน จอภาพ แป้นพิมพ์ เมาส์ และอุปกรณ์ประกอบในระบบสื่อสาร เช่น แลบการ์ด โมเด็มการ์ด เป็นต้น อุปกรณ์เหล่านี้สามารถหาซื้อได้ง่ายและเลือกได้ตามใจชอบ
สนนราคาการประกอบเครื่องพีซีที่มีสเปคอยู่ในระดับใช้ได้จะมีราคาที่น่าสนใจทีเดียว เพราะสามารถปรับแต่งราคาตามความเหมาะสมหรือจะไว้เพิ่มเติมบางอย่างในภายหลังก็ได้
การเรียนรู้การประกอบเครื่องใช้เอง และเข้าใจอปุกรณ์ที่แยกชิ้นได้ จะทำให้เราสามารถดูแลและบำรุงรักษาเครื่องได้ง่ายขึ้น

สาระน่ารู้ประจำสัปดาห์ (ฉบับที่ 96 ): 31 ธ.ค. 2544- 6 ม.ค. 2545