เยาวชนกับการศึกษาทางด้านเทคโนโลยี

ทุก ๆ ปี ในราวเดือนเมษายน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ร่วมกับบริษัทซีเกท ประเทศไทย ได้จัดค่ายเยาวชนสมองแก้ว การจัดค่ายเยาวชนสมองแก้ว ได้ดำเนินการมาแล้ว จนถึงในปีนี้เป็นปีที่ 14
ค่ายเยาวชนสมองแก้ว เป็นค่ายที่เน้นให้เยาวชนที่มีอายุ 10 ถึง 13 ปี เข้ามาใช้ชีวิตร่วมกัน เรียนรู้และสนุกสนานกับการทำกิจกรรม ที่เกี่ยวกับความรู้ทางเทคโนโลย ี โดยเน้นให้เกิดการแสดงออกซึ่งความคิดริเริ่มสร้างสรร การคิดแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ ตลอดจนสร้างความประทับใจ ในเรื่องวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อให้มีภาพของการชื่นชอบในวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ระบบการศึกษาของชาติกำลังได้รับการปฏิรูป โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ จากอดีตที่ผ่านมาเยาวชนและเด็กนักเรียนในระบบโรงเรียนจำนวนมากเป็นโรค Mathophobiz (แมทโธโฟเบีย - โรคกลัวคณิตศาสตร์) ทั้งนี้เพราะการศึกษาของไทยส่วนใหญ่เน้นให้เรียนรู้แบบท่องจำ เรียนรู้แบบทำตาม หรือหาทางได้คำตอบโดยไม่เข้าใจขบวนการความคิด เด็กส่วนใหญ่จึงคิดไม่เป็น แก้ปัญหาไม่เป็น และทำไม่เป็น

ค่ายเยาวชนสมองแก้วได้นำหลักการเรียนรู้ในลักษณะลงมือปฏิบัติ โดยเน้นความสนุกเพลิดเพลินเป็นแรงจูงใจ ให้ใฝ่รู้ หาคำตอบและสร้างความประทับใจที่อยากจะค้นหาหรือเรียนรู้ต่อไป หากเด็กและเยาวชนกระตือรือร้นที่จะใฝ่หาความรู้ ก็สามารถเรียนรู้ต่าง ๆ ได้เอง และยังคิดและทำได้เอง การเรียนรู้ก็น่าจะสนุกได้
กิจกรรมในค่ายเยาวชนสมองแก้ว ได้รับการพัฒนาและสร้างให้เป็นรูปแบบที่เหมาะสม กับการเรียนรู้ของเด็กในวัยสิบถึงสิบสามปี ี เป็นวัยที่กำลังวางรากฐานความสนใจที่จะศึกษาหรือสนใจในวิชาชีพต่าง ๆ ในอนาคต
ภายในค่ายจึงเน้นในเรื่องการเรียนรู้ทางด้านเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ สำหรับในปีนี้ได้นำกิจกรรมเรียนรู้ในไซเบอร์หรือเครือข่าย มีการวางรูปแบบการเขียนโฮมเพ็จ เข้าใจหลักการวางสคริปต์ และภาษาสั่งงาน HTML โดยเน้นให้เห็นเสมือนเป็นลำดับการสั่งงานเพื่อวางรากฐานของการเป็นโปรแกรมเมอร์ โดยนำความรู้จากฐานความรู้ต่าง ๆ ที่ได้ศึกษามานำเสนอต่าง ๆ
กิจกรรมทางด้านอิเล็กทรอนิกส์เป็นเรื่องที่สร้างความประทับใจได้สูง เด็กสามารถประดิษฐ์สิ่งของเครื่องเล่นจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ พวกชิพ ทรานซิสเตอร์ และอื่น ๆ ความประทับใจที่ได้ลงมือทำเอง บัดกรีเอง ได้เห็นว่าอุปกรณ์ชิพที่จัดว่าเป็นของยากในสายตาของเด็ก เด็กสามารถนำมาทำประโยชน์และเรียนรู้ได้แบบไม่ยาก การได้ทำสิ่งที่ตนเองไม่คาดคิดว่าจะทำได้ และไม่มีโอกาสได้ทำย่อมสร้างให้เห็นว่า อุปกรณ์เทคโนโลยีชั้นสูงมิใช่เรื่องยาก ทำให้เกิดใจรัก และอยากเรียนรู้ทางด้านเทคโนโลยีชั้นสูงนี้ต่อไป
กิจกรรมช่างคิดวิศวกรน้อย ก็เป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่ได้นำเอาหลักการสร้างสรรชิ้นงานทางวิศวกรรมให้เยาวชนได้ทดลองทำ จากสิ่งวัสดุเหลือใช้สามารถนำมาประกอบเป็นโครงสร้างทางวิศวกรรม ศึกษาหลักการของแรง และน้ำหนัก สำหรับกิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมการสร้างเครื่องกลดีดแบบโบราณ (catapult) ซึ่งมีการแข่งขันโดยใช้กฎเกณฑ์ทางฟิสิกส์ที่เด็กจะได้เรียนรู้จากการทดลอง การเรียนรู้จากของจริง และทำขึ้นมาเอง ทำให้รูปแบบการพัฒนาความคิดมีลักษณะที่จะโยงให้เกิดความรู้ใหม่หลายอย่าง อีกทั้งสนใจในเรื่องการทดลอง


การแสวงหาความรู้จากแหล่งความรู้ โดยให้โอกาสการเรียนรู้จากแหล่งความรู้ต่าง ๆ ให้เยาวชนได้เห็นและเรียนรู้จากของจริง โดยเฉพาะความรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ เข้าใจวิธีการจดบันทึก การเรียบเรียงความรู้ การนำเสนอความรู้กับผู้อื่น โดยเฉพาะแหล่งความรู้จากห้องปฏิบัติการ และฐานงานวิจัยต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัย การให้เยาวชนได้มีโอกาสได้พบปะนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัย ได้เห็นสภาพการทำงาน ได้เรียนรู้ขบวนการค้นคว้าวิจัย ซึ่งจะเป็นรากฐานที่สำคัญต่อวิชาชีพทางด้านวิทยาศาสตร์

กิจกรรมการเรียนรู้ในค่ายยังเน้นในเรื่องการแสดงออกทางด้านศิลปะ และสร้างสรรสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ จากวัสดุเหลือใช้ โดยเฉพาะให้เห็นถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อมที่ทุกคนจะต้องมีส่วนร่วมกันในอนาคต การอยู่ร่วมกันและการทำงานร่วมกันก็เป็นเรื่องสำคัญ
การปฏิรูปการศึกษาจึงต้องเน้นให้เกิดการเรียนรู้ที่มิใช่เป็นการป้อนให้แบบการเรียนในชั้นเรียนแต่เพียงอย่างเดียว การป้อนให้ในชั้นเรียนทำให้นักเรียนเป็นฝ่ายรับอย่างเดียว ไม่สนใจที่จะใฝ่หาหรือเรียนรู้เพิ่มเติม ทำให้เยาวชนของเราขาดการเป็นตัวของตัวเอง รับรู้จากสิ่งที่ผู้อื่นกำหนดให้
ระบบการศึกษาของชาติจึงต้องรีบปฏิรูป โดยเน้นให้เยาวชนไทยได้เรียนรู้อย่างมีความสุข มีความสนใจและแสวงหา มีสุภาพจิตที่ดี หลีกหนีปัญหาความเครียดหรือการสร้างแรงกดดันให้เด็กเกิดการแข่งขัน เพื่อจะสอบให้ได้คะแนนดี โดยไม่จำเป็นต้องมีความรู้ที่ดีพอ เด็กจึงหันไปกวดวิชาเพื่อทำข้อสอบ แต่มิใช่เพื่อเรียนรู้แท้จริง
ก็อยากให้ระบบการศึกษาของชาติได้เปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะเราจะปฏิรูปการศึกษากันแล้ว อยากให้เด็กไทยได้เรียนรู้พร้อมเสียงหัวเราะร่าเริงเหมือนเช่นเยาวชนในค่ายสมองแก้ว
สาระน่ารู้ประจำสัปดาห์ (ฉบับที่ 67 ): 23--29 เม.ย. 2544