| เกษตรกรเป็นผู้ด้อยโอกาสในสังคม การรับรู้ข้อมูลข่าวสารของเกษตรกรมีปัญหาและอุปสรรคมากมาย เกษตรกรส่วนใหญ่จึงทำมาหากินที่ขาดการสนับสนุนในเรื่องข้อมูลต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องข้อมูลวิชาการ ข้อมูลการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ข้อมูลการแข่งขันทางด้านราคา และแนวโน้มการตลาด ข้อมูลความเคลื่อนไหวต่าง ๆ
ชีวิตการเป็นเกษตรกรจึงเป็นชีวิตที่อยู่บนความยากลำบาก ทุกรัฐบาลได้พยายามหาทางแก้ไขปัญหา และพยายามลดช่องว่างต่าง ๆ ลง แต่ปัญหาหลายอย่างมิได้ลดน้อยลง การผลิตของเกษตรกรยังได้ผลผลิตในอัตราต่ำ
ส่งผลให้ต้นทุนสูง อีกทั้งยังถูกกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง ทำให้ปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้สะสมและเพิ่มขึ้น
เกษตรกรส่วนใหญ่จึงมีฐานะที่ไม่ดีนัก
เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเทคโนโลยีที่มีพัฒนาการต่าง ๆ รวดเร็วมาก เทคโนโลยีสารสนเทศ โดยเฉพาะคอมพิวเตอร์และระบบสื่อสารโทรคมนาคมทำให้โลกเราเล็กลง ดังนั้นเทคโนโลยีนี้น่าจะทำให้ลดช่องว่างการได้เปรียบเสียเปรียบในเรื่องการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร
ลดปัญหาสภาพภูมิประเทศที่อยู่ห่างไกล ลดระยะทาง ลดเวลา และยังสามารถให้ทุกคนมีสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลได้เท่าเทียมกัน
การใช้ประโยชน์เทคโนโลยีสารสนเทศในเรื่องการพัฒนาการเกษตรของไทย น่าจะเป็นหนทางหนึ่งที่รัฐบาลให้ความสำคัญ
เราเริ่มได้ยินว่า รัฐบาลจะลงทุนอินเทอร์เน็ตหมู่บ้าน องค์การโทรศัพท์ขานรับเรื่องการสร้างสถานีอินเทอร์เน็ตตำบล
มีการพูดถึงการให้ทุกหน่วยงาน อบต. เข้าสู่อินเทอร์เน็ตได้
การใช้งานอินเทอร์เน็ต จึงเป็นหนึ่งในอุดมการณ์สามข้อของรัฐบาลที่เน้นว่า ต้องทำให้คนไทยรู้จัก internet literacy
หรือการอ่านออกเขียนได้ในเรื่องอินเทอร์เน็ต (ใช้อินเทอร์เน็ตเป็น) แต่ปัญหามีอยู่ว่า จะใช้ทำอะไร หรือว่าใช้เป็นเครื่องมือบันเทิงเหมือนเช่น เด็กและเยาวชนรุ่นใหม่ใช้กัน
สิ่งที่สำคัญที่สุดในขณะนี้ที่ต้องเร่งดำเนินการคือ การสร้างเครือข่ายสารสนเทศ (Information Network)
โดยเฉพาะเครือข่ายความรู้ทางด้านการเกษตรของไทย เครือข่ายความรู้นี้จะเป็นขุมกำลังสร้างเสริมศักยภาพ ภูมิความรู้ทางด้านการเกษตรของไทย ให้เผยแพร่เข้าสู่ผู้ใช้คือเกษตรกรในที่สุด
โมเดลที่สำคัญของเครือข่ายความรู้จึงมีลักษณะที่กระจาย โดยมีภูมิปัญญาของคนไทยสร้างเสริมร่วมกัน
ใช้หลักการกระจายช่วยกันสร้าง แต่เสริมให้เป็นเครือข่ายเพื่อการบริการแบบเบ็ดเสร็จ (one stop service)
ข้อมูลข่าวสารทางด้านการเกษตรทุกเรื่องเมื่อมีจุดเกิดที่ใด ต้องสร้างขึ้นที่นั่น และเชื่อมต่อการให้บริการ เช่น ข้อมูลการเคลื่อนไหวของตลาดกลาง ราคาสินค้า ข้อมูลการตลาดที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ข้อมูลวิชาการทางด้านสายพันธุ์
โรค แมลง การผลิต การปลูก การปรับปรุง และเพิ่มประสิทธิภาพ ตลอดจนภูมิปัญญาท้องถิ่นต่าง ๆ ที่วิถีชาวบ้านใช้ได้ผล และพิสูจน์แล้วว่าได้ผล
โดยหลักการของเครือข่ายคอมพิวเตอร์ เช่น อินเทอร์เน็ต และอินทราเน็ต จะเป็นตัวเชื่อมโยงโมเดลของข้อมูลเข้าหากัน มีระบบการค้นหา (search engine) ระบบการจัดระดับข้อมูลเพื่อการบริการ (security level) มีระบบการจัดการเหมือนข้อมูล (data mining)
การรวมเครือข่ายข้อมูลข่าสารจากที่ต่าง ๆ ให้เสมือนเป็น one stop service
การดำเนินการและจัดการข้อมูล จึงเป็นหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในประเทศไทยที่จะต้องให้บริการ โดยเฉพาะหน่วยงานมหาวิทยาลัย หน่วยงานวิจัย หน่วยงานกระทรวงเกษตร ซึ่งหน่วยงานเหล่านี้มีหน้าที่โดยตรงในการเผยแพร่ผลงานทางด้านนี้อยู่แล้ว
เครือข่ายข้อมูลข่าวสารจำเป็นต้องได้รับการดำเนินการโดยเน้นปัจจัยการผลิตข้อมูลที่สำคัญดังนี้
ผลิตข้อมูลได้เร็ว ทั้งนี้เพราะปัจจุบันอายุของข้อมูลมีอายุสั้นลงมาก. โดยเฉพาะข้อมูลบางประเภทมีการเปลี่ยนแปลงเร็วมาก เปลี่ยนแปลงกับเวลาตลอดไป จำเป็นต้องมีการปรับปรุงข้อมูลตลอดเวลา
ผลิตข้อมูลได้มาก ทั้งนี้เพราะข้อมูลข่าวสารมีมากมาย และจำเป็นอย่างยิ่งต่อการรับรู้เพื่อการแข่งขัน
ผลิตได้ในต้นทุนต่ำ ในอดีตการสร้างข้อมูลในรูปเอกสารสิ่งพิมพ์ วิดีทัศน์ ตลอดจนการผลิตรายการเผยแพร่ใช้เงินลงทุนสูง ปัจจุบันสื่อทางด้านคอมพิวเตอร์มีคุณภาพดี เป็นสื่อสองทิศทาง แต่ต้นทุนการผลิตต่ำกว่ามาก
มีประโยชน์และตรงกับความต้องการ ใช้ง่าย ข้อมูลที่ดีจะต้องตอบสนองความต้องการของผู้ใช้โดยเฉพาะงานการเกษตร
ซึ่งมีความต้องการข้อมูลหลากหลายและกว้าง แต่ละท้องที่ ชุมชน มีความต้องการใช้ข้อมูลแตกต่างกัน
มีการโต้ตอบและตอบสนองได้รวดเร็ว ข้อมูลสื่อใหม่ที่อยู่ในรูปคอมพิวเตอร์ มีลักษณะการโต้ตอบแบบสองทิศทางได้
ทั้งรูปแบบออนไลน์ และแบบอะซิงโครนัส การโต้ตอบเหล่านี้ทำให้โมเดลการบริการข้อมูลข่าวสารทางด้านการเกษตรเปลี่ยนแปลงไป
สภาพของศูนย์ข้อมูลจะมีลักษณะเป็น Call Center มากขึ้น เกษตรกรสามารถสอบถามข้อมูลแบบออนไลน์ หรือรอรับคำตอบได้
การสร้างเครือข่ายข้อมูลข่าวสาร จึงเป็นเรื่องที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาการทางด้านการเกษตรของไทยในอนาคต
สำนักบริการคอมพิวเตอร์
สำนักส่งเสริมและฝึกอบรมการเกษตร สำนักหอสมุด
จึงร่วมมือกันสร้างเครือข่ายข้อมูลการเกษตรบนนนทรีเน็ต
เพื่อให้ข้อมูลข่าวสารทางด้านการเกษตรของมหาวิทยาลัย เป็นปัจจัยสำคัญที่จะกระจายสู่เกษตรกรและผู้ใช้ให้ได้มากที่สุด
ปัจจุบันมีการสร้างข้อมูลบนเครือข่ายนนทรีหลายพันเรื่อง
และกำลังเพิ่มปริมาณเพื่อให้เป็นเครือข่ายข้อมูลการเกษตรที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อเกษตรกรในยุคที่อินเทอร์เน็ตจะเข้าสู่หมู่บ้าน
|
