| ...ภาษาไทยวันนี้ |
ทำไมถึงเลิกใช้ ฃ (ขวด) และ ฅ (คน)
 |
ฃ พยัญชนะตัวที่สามในพยัญชนะไทย นับเป็นพวกอักษรสูง เรียกชื่อว่า ขอเขตต์ หรือ ขอขวด เข้าในพวกกัณฐชะ (เกิดขากคอ) ใช้เป็นตัวสะกดในมาตรากักได้ บางท่านกล่าวว่า ตั้งขึ้นแทนตัว กษ ในภาษาสันสกฤต ซึ่งเขาอ่านควบเป็นเสียงตัวเดียวกัน ถึงรูปร่างก็น่าจะกลายมาจากอักษร กษ ซึ่งเขียนหวัดติดกัน สำหรับใช้เขียนคำตัว กษ สันสกฤต เช่น เกษตร กษัตริย์ แต่เดี๋ยวนี้เลิกใช้แล้ว นับว่าไม่มีที่ใช้เลย |
| ฅ
พยัญชนะตัวที่ห้าในพวกพยัญชนะไทย
นับเป็นพวกอักษรต่ำ อ่านว่า คอ
เรียกชื่อว่า คอกัณฐา หรือ
คอคน ออกเสียงอย่างเดียวกับ คอ
(คอคิด) เดิมมีที่ใช้อยู่คำหนึ่ง
คือ ฅอ ที่หมายความว่า คอคน
หรือคอสัตว์ มาบัดนี้ใช้ ค (คอคิด)
หมดแล้ว
เพราะฉะนั้นนับว่าไม่มีที่ใช้เลย
และตัว ฅ นี้ ตั้งขึ้นในภาษาไทย
ไม่มีในภาษาบาลีสันสกฤต
บางท่านกล่าวว่าความประสงค์ตั้งขึ้นสำหรับใช้คำไทยที่ออกเสียง
คอ ทั่วไป เช่น คำ, คน, ควบ เป็นต้น
เพราะตัวคอคิดนั้นตั้งขึ้นแทนตัว
ค บาลี ซึ่งมีเสียงเหมือน G ในคำ God
ไม่ตรงกับเสียง ค ไทย
แต่ไทยออกเสียง ค บาลีไม่ชัด
กลายเป็นเสียง ค ไทยไปหมด
เลยใช้ตัว คอคิด
ทั้งในเสียงบาลีและเสียงไทย ตัว
ฅ กัญฐานี้จึงไม่มีที่ใช้ นับว่าหนังสือปทานุกรม ได้ให้ความหมายของ ฃ (ขวด) และ ฅ (คน) ค่อข้างชัดเจนดีมาก ข้อสำคัญก็คือบอกว่าตัว ฅ (คน) นั้นใช้หมายถึง คอของคนหรือคอของสัตว์เท่านั้น หาได้ใช้เขียนคำว่า คน ไม่ ส่วนพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๔๙๓ ได้ให้คำอธิบายคำว่า ฃ (ขวด) และ ฅ (คน) ไว้เพียงสั้นๆ ดังนี้ ฃ พยัญชนะตัวที่สามนับเป็นพวกอักษรสูง แต่เดี๋ยวนี้เลิกใช้แล้ว ฅ พยัญชนะตัวที่ห้านับเป็นพวกอักษรต่ำ เดี๋ยวนี้เลิกใช้แล้ว คงจะเป็นเพราะพจนานุกรม ฉบับ พ.ศ.๒๔๙๓ บอกว่า เดี๋ยวนี้เลิกใช้แล้ว นี้เองจึงทำให้คนเข้าใจผิดคิดว่าได้มีการประกาศเลิกใช้เป็นทางการแล้ว แม้แต่พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕ ก็บอกไว้เช่นเดียวกับพจนานุกรม ฉบับ พ.ศ.๒๔๙๓ ทุกประการ สาเหตุที่ทำให้เลิกใช้ ฃ (ขวด) และ ฅ (คน) นั้น คงเนื่องมาจากพิมพ์ดีดภาษาไทยในสมัยแรก ๆ นั่นเองที่แป้นอักษรไม่มี ฃ และ ฅ เนื่องจากก้านอักษรมีไม่พอกับจำนวนสระพยัญชนะและวรรณยุกต์ในภาษาไทย จึงต้องตัดคำบางคำหรือเครื่องหมายตัวออกไปบ้าง (จาก "ภาษาไทยของเราดี เป็นศักดิ์ศรีของชาติ" โดย จำนงค์ ทองประเสริฐ, ราชบัณฑิต)
|
|
กลุ่มบ้านภาษาไทย ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ |
|
 |
|
