ท่ามกลางเศรษฐกิจที่ผันผวน การแข่งขัน การทำมาหากิน ทำให้การเอาใจใส่เรื่องอาหารการกินลดลง คนส่วนใหญ่นิยมกินอาหารสำเร็จรูป บางครอบครัวมีรายได้น้อย ส่งผลให้เกิดปัญหาการขาดสารอาหาร และเกิดการเจ็บป่วย ร่างกายอ่อนแอ จึงมีผู้แสวงหาทางที่จะเสริมส่วนขาดและเสริมภูมิคุ้มกันต่อโรคต่าง ๆ จนเกิดผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสุขภาพใหม่ ๆ หลายชนิด และมีการแข่งขันกันโฆษณาอย่างรุนแรง

เราจะมาดูกันถึงเรื่องของอาหารเสริมที่มีขายอย่างแพร่หลายในท้องตลาด ซึ่งมักจะโฆษณาชวนเชื่อให้ผู้บริโภคเชื่อว่า หากรับประทานผลิตภัณฑ์อาหารดังกล่าว จะทำให้กระชุ่มกระชวยและมีสุขภาพดี โดยไม่ต้องพึ่งอาหารหรือออกกำลังกาย หรืออาจจะโฆษณาว่า อาหารเสริมสุขภาพหรือยาบางชนิดมีผลบำบัดโรคทุกโรคให้หายขาดได้ ซึ่งไม่เป็นความจริง และไม่เป็นธรรมสำหรับผู้บริโภค และในบางครั้งผลิตภัณฑ์อาหารเสริมหรือยาบางชนิดอาจทำให้ผู้บริโภคแพ้ และอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพโดยทำให้เสียชีวิตได้

อาหารเสริมสุขภาพมีอยู่มากมายหลายชนิด สามารถแบ่งประเภทตามคุณสมบัติและประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ หรือแบ่งตามประเภทตามแหล่งที่มาได้ ดังนี้คือ
1. อาหารบำรุงสุขภาพ ซึ่งมักจะเสนอว่ามีประสิทธิภาพในการใช้เป็นอาหารบำรุงร่างกาย เช่น รังนก ซุบไก่สกัด วิตามินต่าง ๆ
2. อาหารป้องกันและรักษาโรค จะเสนอสรรพคุณว่ามีคุณสมบัติในการป้องกันและรักษาโรคบางชนิด เช่น สาหร่ายคลอเรลลา ทำให้ลดความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็ง
3. อาหารลดความอ้วน เป็นอาหารประเภทเพิ่มปริมาณเมื่อบริโภคแล้วอิ่ม แต่มีคุณค่าทางอาหารน้อยมาก ช่วยให้เพิ่มปริมาณกากอาหาร ทำให้ท้องไม่ผูก
4. อาหารเสริมนักกีฬา อาหารเสริมกลุ่มนี้ มักเป็นอาหารประเภทให้พลังงานเร็ว เช่น เครื่องดื่มกลูโคส ฟรุคโตส นอกจากนี้ยังมีเครื่องดื่มเกลือแร่ชนิดต่าง ๆ ด้วย

และหากจะแบ่งประเภทตามแหล่งที่มานั้นจะดูว่าเป็นผลิตภัณฑ์จากพืชหรือสัตว์ ผลิตภัณฑ์จากพืชมีต้นกำเนิดซึ่งเป็นพืช เช่น น้ำมันดอกอีฟนิ่งพริมโรสสกัดจากเมล็ดดอกอีฟนิ่งพริมโรส ส่วนผลิตภัณฑ์จากสัตว์ เช่น น้ำมันปลา สกัดจากปลาทะเล ส่วนผลิตภัณฑ์อีกประเภทหนึ่งจะทำจากจุลินทรีย์ เช่น ยีสต์ซึ่งมีวิตามินสูงอย่างยาคูลท์ เป็นต้น

อาหารเสริมที่กล่าวข้างต้นกำลังเป็นที่นิยมมากในปัจจุบันราคาจึงค่อนข้างสูง และมีรูปแบบต่าง ๆ เช่น ชนิดน้ำ ชนิดเม็ด แคปซูล บางชนิดไม่มีฉลากแสดงคุณค่าทางโภชนาการ คุณค่าทางสุขภาพ ผู้ซื้อไม่มีโอกาสตัดสินใจเอง แต่ซื้อจากคำชักชวนของผู้ขาย หรือตามความเชื่อซึ่งได้รับคำบอกเล่าจากผู้อื่น ถึงแม้ว่าอาหารเสริมเหล่านี้จะมีคุณค่าทางโภชนาการตามสรรพคุณที่อ้างอิง แต่ว่าบางชนิดยังมีฤทธิ์ไม่พึงประสงค์บางอย่าง ดังนั้นการกินอาหารเสริมสุขภาพหรือยาบางชนิด ผู้บริโภคจะต้องตรวจสอบให้รอบคอบถึงคุณค่าและฉลากโภชนาการ และการแสดงคุณค่าทางสุขภาพ โดยข้อมูลที่เป็นจริงพิสูจน์ได้ รวมทั้งองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น วิธีการบริโภค วันที่ผลิต และวันหมดอายุ วิธีเก็บรักษาพร้อมคำเตือน และต้องอยู่ภายใต้การรับรองของกระทรวงสาธารณสุข เครื่องหมาย อย. เป็นต้น เพื่อให้เป็นสิ่งที่ตัดสินใจในการบริโภคผลิตภัณฑ์ดังกล่าว

โดยปกติแล้ว การบริโภคอาหารให้ครบ 5 หมู่ในปริมาณที่พอเหมาะ ย่อมทำให้ร่างกายสมส่วนมีสุขภาพดี ไม่จำเป็นต้องพึ่งอาหารเสริมสุขภาพอีก ทุกคนจึงควรให้ความสำคัญต่อการบริโภคอาหาร รวมทั้งต้องมีพฤติกรรมต่าง ๆ ที่ช่วยให้มีสุขภาพดีด้วย เช่น กินอาหารหลัก 5 หมู่ แต่ละหมู่ให้หลากหลาย กินเกลือแกงหรือเกลือโซเดียม หลีกเลี่ยงสิ่งเสพติดทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นเหล้า บุหรี่ หลีกเลี่ยงการกินอาหารที่มีสารก่อมะเร็ง เช่น อาหารที่เกรียมไหม้ อาหารที่มีความชื้นสูงจากเชื้อรา อาหารที่ใส่สีฉูดฉาด ควรกินผักและผลไม้ให้มาก เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเส้นเลือดไปเลี้ยงหัวใจอุดตัน โรคหัวใจและโรคมะเร็งบางชนิด ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ทำจิตใจให้สบายไม่เครียด
จัดทำโฮมเพจโดย : สำนักบริการคอมพิวเตอร์, 8 พฤศจิกายน 2547