ตอนที่ 3 (ตอนจบ)

เทคนิคการปลูกผักสวนครัวชนิดต่าง ๆ
1. ตระกูลแตงและตระกูลถั่ว ได้แก่ แตงกวา แตงโม แตงไทย ฟักทอง บวบ น้ำเต้า มะระ ถั่วฝักยาว ถั่วแขก และถั่วอื่น ๆ

- ผักต่าง ๆ เหล่านี้มีเมล็ดค่อนข้างใหญ่ งอกเร็ว เช่นผักประเภทเลื้อย ถ้าจะปลูกให้ได้ผลดีและดูแลรักษาง่ายควรทำค้าง
- วิธีการปลูก หยอดเมล็ดโดยหยอดในแปลงปลูก หรือภาชนะปลูก หลุมละ 3-5 เมล็ด
- เมื่อเมล็ดงอกมีใบจริง 3-5 ใบ หลังจากนั้นถอนแยกให้เหลือเแพาะต้นที่แข็งแรง หลุมละ 2 ต้น
- ใส่ปุ๋ยยูเรียหลังเมล็ดงอก 2 อาทิตย์ เมื่อเริ่มออกดอกใช้ปุ๋ยสูตร 15-15-15 หรือ 12-24-12
- ให้น้ำสม่ำเสมอ คอยดูแลกำจัดวัชพืช และแมลงต่าง ๆ
- เริ่มเก็บเกี่ยวได้เมื่ออายุประมาณ 40-60 วัน หลังหยอดเมล็ด

2. ตระกูลกะหล่ำและผักกาด ได้แก่ คะน้า กวางตุ้ง ผักกาดขาว ผักกาดหัว กะหล่ำดอก กะหล่ำปลี และบร๊อกโคลี

- ผักตระกูลนี้มีเล็ดค่อนข้างเล็ก บางชนิดมีราคาแพงมาก เพราะส่วนใหญ่ต้องสั่งเมล็ดมาจากต่างประเทศ
- วิธีปลูก หยอดเมล็ดเป็นหลุม ๆ ละ 3-5 เมล็ด ห่างกันหลุมละ 20 เซนติเมตร หรือโรยเมล็ดบาง ๆ เป็นแถวห่างกันแถวละ 20 เซนติเมตร หลังหยอดเมล็ดหรือโรยเมล็ด 10 วัน หรือเมื่อมีใบจริง 2-3 ใบ ถอนแยกให้เหลือหลุมละ 2 ต้น หรือหากโรยเมล็ดเป็นแถวให้ถอนอีก ระวังระยะต้นไม่ให้ชิดกันเกินไป
- ใส่ปุ๋ยยูเรียหลังจากถอนแยกหรือทำระยะปลูกแล้ว
- หลังใส่ปุ๋ยครั้งแรก 10 วันใส่ปุ๋ยยูเรียครั้งที่สอง
- อายุการเก็บเกี่ยวผักแต่ละชนิดแตกต่างกันเล็กน้อย เช่น คะน้า กวางตุ้ง เก็บเกี่ยวได้เมื่อมีอายุ 30-45 วัน ผักกาดหัว 45-55 วัน ผักกาดขาวปลี เขียวปลี กะหล่ำดอก กะหล่ำปลี อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 50-60 วัน หลังหยอดเมล็ด
- เมื่อเก็บเกี่ยวไม่ควรถอนผักทั้งต้น เก็บผักให้เหลือใบทิ้งไว้กับต้น 2-3 ใบ ต้นและใบที่เหลือจะสามารถเจริญให้เป็นผลผลิตเก็บเกี่ยวได้อีก 2-3 ครั้ง
- ข้อควรระวัง ต้องให้น้ำสม่ำเสมอ ผักตระกูลนี้มักมีปัญหาโรคและแมลงค่อนข้างมาก ต้องคอยดูแลเอาใจใส่ใกล้ชิด

3. ตระกูลพริก มะเขือ ได้แก่ พริกขี้หนู พริกชี้ฟ้า มะเขือเปราะ มะเขือยาว มะเขือพวง มะเขือเทศ

- ผักตระกูลนี้ควรมีการเพาะกล้าก่อนย้ายลงปลูกในแปลง
- การเพาะกล้า เตรียมดินในกะบะเพาะหรือในถุงพลาสติก
- หยอดเมล็ดในถุงเพาะ ถุงละ 3-5 เมล็ด ถ้าเพาะในกะบะเพาะ ควรเว้นระยะระหว่างต้น 5 เซนติเมตร ระหว่างแถว 10 เซนติเมตร
- เมื่อเมล็ดงอกแล้วมีใบจริง 2-3 ใบ ถอนแยกเหลือต้นกล้าแข็งแรงสมบูรณ์ไว้ 2 ต้น
- เมื่อกล้ามีใบจริง 5-6 ใบ หรือหลังเพาะกล้าประมาณ 30 วัน ย้ายกล้าลงแปลงปลูก
- เมื่อต้นกล้าตั้งตัวได้ หรือเริ่มเจริญเติบโต ใส่ปุ๋ยยูเรีย 1 ครั้ง
- เมื่อต้นเริ่มออกดอกใช้ปุ๋ย 15-15-15 หรือ 12-24-12
- อายุการเก็บเกี่ยว มะเขือเทศประมาณ 50-60 วันหลังย้ายกล้าและพริก มะเขือ ประมาณ 60-75 วัน หลังย้ายกล้า

4. ตระกูลผักชีและตระกูลผักบุ้ง ได้แก่ ผักชี ขึ้นฉ่าย ผักบุ้ง

- ควรนำเมล็ดแช่น้ำก่อนปลูก ถ้าเมล็ดลอยให้ทิ้งไปและนำเมล็ดที่จมน้ำมาเพาะ
- หว่านเมล็ดในแปลง โดยจัดแถวให้ระยะห่างกัน 15-20 เซนติเมตร กลบดินทับบาง ๆ ประมาณ 1 เซนติเมตร สำหรับขึ้นฉ่ายไม่ต้องกลบเมล็ด เพราะเมล็ดจะเล็กมาก หากเตรียมดินละเอียดเมล็ดจะแทรกตัวลงไปในระหว่างเม็ดดินได้เอง
- ผักบุ้งจะงอกใน 3 วัน ผักชีประมาณ 4-8 วัน และขึ้นฉ่ายประมาณ 4-7 วัน
- เมื่อกล้างอกมีใบจริง ถอนแยกและพรวนดินให้โปร่งเสมอจนเก็บเกี่ยว
- ผักบุ้งจีนเก็บเกี่ยวได้ภายใน 15-20 วัน ผักชี 45-60 วัน และขึ้นฉ่าย 60-70 วัน
- สำหรับผักชีและขึ้นฉ่าย ไม่ชอบแสงแดดจัด อาจปลูกในที่ ๆ มีร่มเงาได้ แต่สำหรับผักบุ้งจีน ต้องการแสงแดดตลอดวัน

5. ตระกูลโหระพา กะเพรา แมงลัก และตระกูลผักชีฝรั่ง ได้แก่ โหระพา กะเพรา แมงลักและผักชีฝรั่ง

- เตรียมดินให้ละเอียด หว่างเมล็ดให้ทั่วแปลง ใช้ฟางกลบ หรือปุ๋ยคอกที่ย่อยสลายดีแล้วโรยทับบาง ๆ รดน้ำตามทันทีด้วยบัวรดน้ำตาถี่
- เมล็ดจะงอกเป็นต้นกล้าภายใน 7 วัน
- เมื่อกล้าอายุ 1 เดือน ถอนแยกจัดระยะต้นให้โปร่ง หรือใช้ระยะระหว่างต้น ประมาณ 20-30 เซนติเมตร
- โหระพา กะเพรา แมงลัก เก็บเกี่ยวได้หลังหยอดเมล็ด 45-50 วัน ผักชีฝรั่ง เก็บเกี่ยวได้หลังหยอดเมล็ด 60 วัน
- สำหรับโหระพา กะเพรา และแมงลัก ในระหว่างการเจริญเติบโต ให้หมั่นเด็ดดอกทิ้งเพื่อให้ลำต้นและใบเจริญเติบโตได้เต็มที่
- ผักชีฝรั่ง ตัดใบไปรับประทาน เหลือลำต้นทิ้งไว้จะสามารถเจริญเติบโตได้อีก

คุณค่าอาหารผักสวนครัวและผักพื้นเมืองในส่วนที่บริโภคได้ 100 กรัม

ชื่อผักโปรตีน(กรัม)แคลเซียม(มก.)เหล็ก(มก.)วิตามินเอ(หน่วยสากล) วิตามินซี(มก.)
กวางตุ้ง1.71022.63,84253
กะกล่ำดอก2.8301.09272
กะหล่ำปลี1.0730.716846
กะหล่ำปม2.0410.52066
กระเจี๊ยบ1.8901.0 233 18
กระชาย0.2282.05,00010
กะเพราขาว2.73102.23,10015
กระถิน8.41374.47,883 8
กุยช่าย2.2162.14,124 7
ขมิ้นชัน1.6190.917 3
ข่า 0.515 1.32,5333
ขิง1.2210.5904
ขึ้นฉ่าย2.02343.34,026100
คะน้า2.31731.410,000140
ชะพลูใบ5.54209.815,80031
ชะอม10.5412.73,34445
ดอกสลิด(ขจร)5.0701.03,15045
ดอกโสน2.5622.1-51
ตะไคร้0.3453.62701
ตำลึงใบ4.9593.018,60831
ต้นกระเทียม2.9891.76,74429
ผักชีฝรั่ง3.11137.1 4,600 8
ผักชีป่า2.01304.54,767 78
ผักบุ้งจีน2.7513.36,536 10
ผักบุ้งไทย2.6191.51,597 14
ผักปรัง1.61061.65,817 86
ผักแพงพวย 1.8 132 0.5 - 36
ผักแว่น 2.0 37 3.5 - 5
ผักสะเดา 6.1 72 1.2 2,797 73
ผักหนาม 2.2 82 1.9 - 15
ผักหวาน 1.0 179 3.3 1,659 113
พริกขี้หนู 4.1 76 1.6 8,778 32
พริกชี้ฟ้า 3.2 12 1.1 21,450 100
ฟักเขียว 0.4 18 0.2 - 22
ฟักทอง 1.4 27 0.6 2,458 14
แฟง 0.4 15 0.6 - 51
มะเขือเทศ 1.8 23 0.8 15,000 36
มะเขือเปราะ 1.522 0.7 645 5
มะเขือพวง 2.5 249 4.3 1,8935
มะเขือม่วง 1.4 10 1.5 324 3
มะเขือยาว 0.9 19 2.6 354 3
มะระจีน 0.9 32 0.9 335 55
มะรุม ฝัก 2.5 58 0.8 125 159
ต้นหอม 1.6 56 2.2 4,000 51
แตงกวา 1.1 23 0.7 2,20 13
แตงไทย 0.8 20 1.1 - 31
แตงร้าน 1.0 28 0.5 463 18
ถั่วแขก 2.1 50 0.7 183 160
ถั่วฝักยาว 2.8 42 0.9 570 22
ถั่วพู 2.3 33 3.7 567 21
น้ำเต้า 0.6 14 0.4 17 10
บอน 0.6 36 0.7 25 10
บวบกลม 1.1 2 0.7 283 10
บวบเหลี่ยม 1.0 17 1.6 56 7
บวบงู 0.6 26 0.3 235 10
บักบก 2.0 152 7.0 11,800 19
ใบทองหลาง 6.4 56 1.9 7,875 30
ใบแมงลัก 4.1 194 3.8 10,000 12
ใบยอ 3.8 350 4.9 9,164 78
ผักกะเฉด 4.1 123 2.5 255 33
ผักกาดขาว 1.7 121 1.3 350 43
ผักกาดขาวปลี 1.6 45 1.1 58 37
ผักกาดเขียวปลี 2.0 69 0.8 3,042 43
ผักกาดหัว 1.0 32 1.4 - 26
ผักกาด 1.5 105 1.8 320 68
ผักกวางตุ้งไต้หวัน 2.4 178 2.0 1,049 114
ผักกูด 3.7 226 4.7 10,417 42
ผักกุ่ม 3.4 124 5.3 6,083 5
ผักโขม 3.1 52 3.3 4,900 16
มะละกอ 1.0 38 0.3 25 40
มะแว้ง 2.650 1.0 1,383 6
มะอีก 1.9 26 0.8 1,809 3
ยี่หร่า (แห้ง) 19.3 765 8.3 2780
สะระแหน่ 3.0 194 3.8 3,600 64
ย่านาง 7.6870 5.8 2,015 15
โหระพา 3.3 165 3.9 11,100 19

จัดทำโฮมเพจโดย : สำนักบริการคอมพิวเตอร์ , มิ.ย. 2544