โครงการฟื้นฟูการนวดไทย
มูลนิธิสาธารณสุขกับการพัฒนา และคณะ

จุดนวดพื้นฐาน ส่วน คอ ศีรษะ แนวบ่า ๑ (แนวราวบ่าเกลียวคอ) เริ่มจากเหนือหัวไหล่มาตามแนวป่า ขึ้นไปตามแนวข้างคอ แนวบ่า ๒ (แนวเหนือสะบักก้านคอ) เริ่มจากเหนือหัวไหล่มาตามแนวเหนือกระดูกสะบัก ขึ้นไปตามแนวชิดกระดูกคอ จุดใต้ไรผม อยู่ตรงรอยบุ๋มใต้กะโหลกทางด้านข้าง การกดนวด การกดแต่ละจุด ให้ค่อย ๆ เพิ่มแรงกดจนเริ่มรู้สึกปวด นับ ๑-๑๐ แล้วค่อย ๆ ผ่อนออก กรณีที่เป็นแนวนวด แต่ละจุดอยู่ห่างกันประมาณ ๑ นิ้วมือ

ท่าที่ ๑ ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนาง กดบีบแนวเหนือสะบักและแนวบ่า แล้วทำสลับข้าง

ท่าที่ ๒ ประสานมือเข้าด้วยกันบริเวณท้ายทอย ใช้นิ้วหัวแม่มือทั้ง ๑ ข้าง กดตามแนวเกลียวคอและแนวก้านคอ

ท่าที่ ๓ ใช้นิ้วหัวแม่มือทั้ง ๒ ข้าง กดจุดใต้ไรผม ๒ จุด
(กางข้อศอก จะทำให้มีน้ำหนักกด) พร้อม ๆ กัน ด้วยแรงพอสมควร

ท่าที่ ๔ นั่งขัดสมาธิ งอข้อศอกตั้งไว้ข้างหนึ่ง ให้มือจับบ่าด้านตรงข้าม ใช้มืออีกข้างจับที่ข้อศอกไว้ หายใจเข้า หายใจออก พร้อม ๆ กับดันข้อศอก เข้าหาตัวให้มากที่สุด หายใจเข้าออกปกติ ๓-๕ ครั้ง แล้วผ่อนออก ทำสลับข้างทั้งซ้ายและขวา ท่านี้เป็นยืดข้อไหล่ เป็นท่าฤาษีดัดตน ซึ่งระบุว่า แก้ขัดแขน	ท่าที่ ๕ นั่งขัดสมาธิ งอศอกข้างหนึ่งไว้ทางด้านหลังของศีรษะ มืออีกข้างจับมือไว้ หายใจเข้า หายใจออก พร้อม ๆ กับดึงข้อมือลงให้มากที่สุด หายใจเข้าออกปกติ ๓-๕ ครั้ง แล้วผ่อนออก ทำสลับข้างทั้งซ้ายและขวา ท่านี้เป็นการยืดข้อไหล่
ท่าที่ ๖ นั่งขัดสมาธิ มือข้างหนึ่งวางบนหน้าตักฝ่ามืออีกข้างวางไว้ใต้กกหู หายใจเข้า หายใจออก พร้อมกับดันมือทั้ง ๒ ข้าง (มือบนดันคอให้ศีรษะหันไปด้านข้าง มือล่างดันหน้าตัก) หายใจเข้าออกปกติ ๓-๕ ครั้ง แล้วผ่อนออก ท่านี้ช่วยยืดกล้ามเนื้อบริเวณต้นคอ ช่วยบรรเทาอาการปวดคอ และปวดศีรษะ เป็นท่าฤาษีดัดตนซึ่งระบุว่า แก้ลมเวียนศีรษะ	ท่าที่ ๗ นั่งขัดสมาธิ ตัวตรง พนมมือระหว่างอก หายใจเข้า ค่อย ๆ ยกมือขึ้นเหนือศีรษะออกแรงดันฝ่ามือเข้าหากัน ยืดลำตัว หายใจเข้าออกปกติ ๓-๕ ครั้ง แล้วผ่อนออก ท่านี้ช่วยบริหารกล้ามเนื้อคอและสะบักช่วยบรรเทาอาการปวดคอ ปวดศีรษะ และปวดสะบัก เป็นท่าฤาษีดัดตนซึ่งระบุว่า แก้ลมปวดศีรษะ