หน้าแรก / ข่าวพิเศษ
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณ วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารีพระราชทานนาม
 

      มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี พระราชทานนามสถานีภาคพื้นดินรับสัญญาณดาวเทียม SMMS (Small Multi Mission Satellite) “HJ-1A” ว่า “สถานีรับสัญญาณดาวเทียมจุฬาภรณ์” และจะเสด็จไปทรงเปิดในวันที่ 9 กรกฎาคม 2554 เวลา 13.00 น. อาคารบุญสม สุวชิรัตน์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และทอดพระเนตรห้องประมวลผลข้อมูล ชั้น 9 ซึ่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รับมอบสถานีดังกล่าวจาก Mr.Zhang Xiaodong, Vice President, China Great Wall Industry Company และ Mr.Xu Wen, General Director, China Center for Resource Satellite Data and Applications (CRESDA) ฝ่ายสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยผู้บริหารระดับสูงจากสภาเทคโนโลยีอวกาศแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (China Academy Space Technology: CAST) ผู้ผลิตและส่งมอบ เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2554 ณ อาคารบุญสม สุวชิรัตน์ คณะวิศวกรรมศาสตร์

      รศ.วุฒิชัย กปิลกาญจน์ กล่าวว่า มหาวิทยาลัย ฯ ได้เข้าร่วมโครงการมหาวิทยาลัยวิจัย ตามนโยบายของรัฐบาล ซึ่ง มก. จะพัฒนาการศึกษาในระดับอุดมศึกษา ให้มุ่งเน้นในการประยุกต์ต่อยอดองค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัย เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม ให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศอย่างเป็นรูปธรรม โดยในเดือนธันวาคม 2552 มก. ได้จัดสร้างสถานีรับสัญญาณดาวเทียม SMMS “HJ-1A) ร่วมกับศูนย์ประยุกต์ใช้ข้อมูลดาวเทียมสำรวจโลกแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (CRESDA) ภายใต้การสนับสนุนจากกระทรวงไอซีที ดาวเทียม SMMS ได้ติดตั้งอุปกรณ์ถ่ายภาพสีแบบ CCD ที่สามารถถ่ายภาพได้กว้างถึง 720 กิโลเมตร และอุปกรณ์ถ่ายภาพ Hyperspectrum แบบ 115 แถบความถี่ โดยสามารถรับข้อมูลจากดาวเทียม SMMS โดยตรงวันละ 1-2 รอบ เพื่อให้นักวิจัยของไทยสามารถเข้าถึงข้อมูลดาวเทียมได้มากขึ้นและเสริมสร้างศักยภาพในการประยุกต์ใช้ข้อมูลดาวเทียมในกิจการสำคัญ ๆ เช่น ภัยพิบัติดินถล่ม น้ำท่วม ภัยแล้ง การวางแผนทางการเกษตร การสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ ตลอดจนการประเมินผลผลิตทางการเกษตร เป็นต้น

      รศ.ดร.ธัญญะ เกียรติวัฒน์ คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มก. กล่าวเพิ่มเติมว่า สถานีรับสัญญาณดาวเทียม ซึ่งคณะมีสถานีภาคพื้นดินดาวเทียม SMMS “HJ-1A” ย่านความถี่ Ka-Band อยู่เดิมแล้วซึ่งติดตั้ง ณ ดาดฟ้า อาคาร ชูชาติ กำภู โดยได้ใช้งานตั้งแต่ปลายปี 2551 เป็นต้นมา ใช้เฉพาะในการทดสอบและวิจัยด้านการสื่อสารโทรคมนาคมด้วยความถี่ Ka-Band เท่านั้น สำหรับสถานีรับสัญญาณดาวเทียมจุฬาภรณ์ เป็นย่านความถี่ X-Band ตั้งอยู่ ณ ดาดฟ้า ชั้น 10 อาคารภาควิชาวิศวกรรมโยธา เป็นโครงการต่อเนื่อง ซึ่งมีข้อแตกต่าง คือ สามารถรับสัญญาณจากกล้องถ่ายภาพซึ่งติดกับดาวเทียม SMMS “HJ-1A” ที่โคจรผ่านประเทศไทยได้ที่เวลาจริง (real time) และนำมาประมวลผลข้อมูลเป็นภาพถ่ายทางอากาศที่นำไปประยุกต์ใช้งานได้ภายในเวลา 1 ชั่วโมง ซึ่งทางทีมงานของคณะได้เตรียมโครงการวิจัยรองรับไว้แล้วในด้านต่าง ๆ เช่น การสำรวจทรัพยากรธรรมชาติ การวางแผนด้านการเกษตร การเฝ้าระวัง ติดตาม และเตือนภัยพิบัติ เป็นต้น เพื่อให้เกิดประสิทธิผลที่เป็นรูปธรรมและคุ้มค่ากับการลงทุน ซึ่งได้ใช้งบประมาณในการดำเนินการรวม 60 ล้านบาท โดยครึ่งหนึ่งมาจากงบของมหาวิทยาลัยฯ และอีกครึ่งหนึ่งมาจากการที่คณะวิศวฯ เป็นที่ปรึกษาให้กับกระทรวงไอซีทีในโครงการ “การประยุกต์ใช้ข้อมูลดาวเทียมสำหรับการเฝ้าระวังและเตือนภัยดินถล่มภายใต้ความร่วมมือกับองค์การความร่วมมือด้านอวกาศแห่งเอเชียแปซิฟิก (Asia Pacific Space Cooperation Organizer – APSCO)” และ “โครงการประยุกต์ใช้ประโยชน์จากดาวเทียมอเนกประสงค์ขนาดเล็ก” โดยได้รับความร่วมมือจากประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีนให้รับสัญญาณภาพถ่ายจากดาวเทียม SMMS “HJ-1A” ซึ่งคณะวิศวฯ มีส่วนร่วมในการพัฒนา และยังมีอายุการใช้งานอีก 3 ปี โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ” ล่าสุด ได้นำข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมดังกล่าว ประเมินพื้นที่ปลูกข้าวที่ได้รับผลกระทบจาก “เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล” ซึ่งเมื่อปี 2553 เกิดการระบาดของแมลงศัตรูข้าวที่เรียกว่า “เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล” ในเขตพื้นที่ภาคกลางจำนวน 12 จังหวัด สร้างความเสียหายต่อเกษตรกรที่เพาะปลูกข้าวกว่า 4 แสนไร่ คิดเป็นจำนวนเงินกว่า 9 ร้อยล้านบาท (ข้อมูลจากศูนย์อำนวยการควบคุมและกำจัดเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล กระทรวงเกษตรและสหกรณ์) ซึ่งต่อมาในปี 2554 คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติกรอบวงเงินงบฉุกเฉินส่วนกลาง เพื่อแก้ไขปัญหาเบื้องต้นในเรื่องดังกล่าว 385 ล้านบาท (มติคณะรัฐมนตรี 3 พฤษภาคม 2554) ในเขตจังหวัดภาคกลาง

     ด้วยเหตุนี้ ศูนย์จัดการและประยุกต์ใช้งานข้อมูลดาวเทียม สถานีรับสัญญาณดาวเทียมจุฬาภรณ์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึงได้มีการนำภาพถ่ายดาวเทียม SMMS มาประยุกต์ใช้ เพื่อติดตามสถานการณ์ระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในพื้นที่ภาคกลาง ด้วยภาพถ่าย Hyper-Spectrum (HSI) ร่วมกับ Spectrum Library โดยในเบื้องต้น คณะผู้วิจัยของศูนย์ฯ ได้มีการลงพื้นที่สำรวจในตำบลโพตลาดแก้ว อำเภอท่าวุ้ง และตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี (เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2554) เพื่อเก็บตัวอย่าง Spectrum ของพื้นที่ระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล โดยการเก็บตัวอย่างนี้ข้าวที่เก็บข้อมูลในการระบาดคือ ข้าวที่มีอายุ 120 วัน

รูปที่ 1 (ซ้าย) Spectrum ของข้าวที่มีอายุ 120 วัน (ขวา) Spectrum ของข้าวที่มีอายุ 120 วัน ที่เกิดการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ด้วยอุปกรณ์ spectrometer ที่อำเภอท่าวุ้ง และอำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี

     คณะผู้วิจัยได้นำ Spectrum ที่วัดได้มาวิเคราะห์และประมวลผลร่วมกับภาพถ่าย HSI จากดาวเทียม SMMS ถ่ายเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2554 เพื่อหาพื้นที่ระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในเขตจังหวัดกาญจนบุรี สุพรรณบุรี และนครปฐม ซึ่งกำลังอยู่ในช่วงเก็บเกี่ยวข้าว โดยจากการประเมินเป็นเฉพาะพื้นที่การเพาะปลูกข้าวที่มีอายุ 120 วันเท่านั้น จะแบ่งได้เป็นพื้นที่เพาะปลูกที่ยังไม่โดนโรคระบาด 47,443.75 ไร่ และพื้นที่เพาะปลูกที่โดนโรคระบาดแล้ว 8,681.25 ไร่ (วิเคราะห์โดยใช้ Spectrum ที่วัดได้ในพื้นที่จังหวัดลพบุรี ดังแสดงในรูปที่ 1) ซึ่งในช่วงนี้พื้นที่เพาะปลูกในแถบจังหวัดสุพรรณบุรีอยูในช่วงการเตรียมการเพาะปลูกรอบใหม่ และส่วนใหญ่เก็บเกี่ยวผลผลิตไปแล้ว ภาพที่ได้จึงไม่แสดงพื้นที่เพาะปลูกข้าวในบริเวณดังกล่าวมากนัก ดังแสดงในรูปที่ 2

 รูปที่ 2 การประเมินพื้นที่ระบาดเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในข้าวอายุ 120 วันในเขตจังหวัดกาญจนบุรี สุพรรณบุรี นครปฐม ณ วันที่ 19 พฤษภาคม 2554 ด้วยภาพถ่าย Hyper-Spectrum ของดาวเทียม SMMS

 รูปที่ 3 (ซ้าย) Spectrum ของข้าวอายุ 120 วัน (ขวา) Spectrum ของข้าวอายุ 120 วัน ที่เกิดโรคระบาดเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ในเขตจังหวัดกาญจนบุรี โดยเป็นค่าที่วัดได้จากภาพถ่าย HSI ของดาวเทียม SMMS (ถ่ายเมื่อวันที่ 19 พ.ค. 54)

      ซึ่งการติดตามสถานการณ์ดังกล่าวจะทำให้ภาครัฐสามารถที่จะควบคุมและประเมินสถานการณ์ หรือทันต่อเหตุการณ์ได้ด้วยศักยภาพในการใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม SMMS ที่รับภาพถ่ายดาวเทียมได้ทุกวัน รวมถึงการนำไปใช้เพื่อประกอบการประเมินพื้นที่เสียหายและการชดเชยแก่เกษตรกรได้อีกด้วย

ที่มา: ศูนย์จัดการและประยุกต์ใช้งานข้อมูลดาวเทียม สถานีรับสัญญาณดาวเทียมจุฬาภรณ์
และงานประชาสัมพันธ์ มก. ,
27 มิถุนายน 2554


 

  ข่าวล่าสุดในหมวด
 
สืบสาน วันสืบ นาคะเสถียร ประจำปี 2555
ยินดีต้อนรับ คณะกรรมการประเมินคุณภาพภายใน มก.
โครงการประกวดภาพถ่าย หัวข้อ “เกษตรศาสตร์ ศาสตร์แห่งแผ่นดิน”
ความพร้อมและบทบาทของ มก. ในการผลิตบัณฑิตเพื่อรองรับประชาคมอาเซียน
งานเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) เกษตรแฟร์ ประจำปี 2555
 
เลขที่ 50 ถนนงามวงศ์วาน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทรศัพท์ 0-2579-0113, 0-2942-8500-11 ติดต่อผู้ดูแลระบบ  :  www@ku.ac.th
Copyright © 2011 Kasetsart University