ลีนุกซ์ เป็นตัวอย่างโปรแกรมประเภทโอเพนซอร์สที่ประสบความสำเร็จสูง มีผู้ใช้ลีนุกซ์เพิ่มขึ้นมากเป็นลำดับ โดยเฉพาะในระบบปฏิบัติการ ของเครื่องให้บริการอินเทอร์เน็ต
โปรแกรมที่มีความจำเป็นมากอีกโปรแกรมนอกเหนือจากโอเอสแล้วก็คือโปรแกรมออฟฟิศ ปัจจุบันแนวทางการพัฒนาซอฟตแวร์ แบบโอเพนซอร์ส น่าจะเป็นทางออกของประเทศ โดยเฉพาะการพัฒนาโปรแกรมประเภทออฟฟิศ
และก็ต้องนับว่าโชคดี ที่ขณะนี้ทางบริษัทซันไมโครซิสเท็ม กับเนคเทค ได้ร่วมกันพัฒนาต่อยอดโปรแกรมโอเพนออฟฟิศให้ใช้กับภาษาไทย และใช้ซื้ออฟฟิศตัวนี้ว่า "ปลาดาว"
โอเพนออฟฟิศ เป็นโปรแกรมที่มีพัฒนาการมายาวนานพอควร โดยเริ่มจากโปรแกรมที่ชื่อว่า สตาร์ออฟฟิศ และต่อมาบริษัทซันไมโครซิสเต็ม ได้เข้าเทคโอเวอร์ และพัฒนาต่อจนในที่สุดใช้ชื่อว่าโอเพนออฟฟิศ สำหรับการพัฒนาในประเทศไทยพัฒนาต่อมาจากโอเพนออฟฟิศรุ่น 638C และ ได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการแล้วเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2545 นี้ ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดไปใช้ได้จากสถานีเอฟทีพีของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ปลาดาวเป็นโปรแกรมที่นำเอาโอเพนออฟฟิศมาพัฒนาต่อโดยเน้นให้ใช้งานภาษาไทยได้ดี ปลาดาวประกอบด้วยซอฟต์แวร์หลัก สี่โปรแกรม คือ
Writer ซอฟต์แวร์ประเภทเวิร์ดโปรเซสเซอร์
Calc ซอฟต์แวร์ตารางคำนวณ
Impress ซอฟต์แวร์เสนองาน
Draw ซอฟต์แวร์วาดภาพแบบเวกเตอร์
ซอฟต์แวร์ปลาดาวเป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้ได้กับระบบปฏิบัติการหลายระบบ เช่น ไมโครซอฟต์วินโดว์ ลีนุกซ์ และโซลาลีส มีความสามารถพื้นฐาน ทางด้านภาษาไทย และใช้งานได้ดี เพราะผู้พัฒนาเน้นการทำงานกับภาษาไทยโดยตรง โดยมีความสามารถพิเศษดังนี้
- ความสามารถในการตัดแต่งแยกคำได้เองอย่างอัตโนมัติโดยเฉพาะการแบ่งคำเมื่อขึ้นบรรทัดใหม่
- ความสามารถในการจัดเรียงคำภาษาไทย ตามหลักพื้นฐานของภาษาไทย
- สามารถค้นหาคำภาษาไทยได้อย่างอัตโนมัติ
- มีการพัฒนาซอฟต์ภาษาไทยและมีให้แล้วจำนวนห้าฟอนต์ โดยป็นฟอนต์แบบ True Type
- จัดระดับวรรณยุกต์ให้อยู่ในระดับที่ถูกต้อง
- ทุกไดอะล้อกและเมนู แสดงผลข้อความเป็นภาษาไทย
- รูปแบบการกำหนด วันที่เฉพาะเวลาเป็นแบบภาษาไทย

ปลาดาวใช้กับโอเอสใดได้บ้าง
การติดตั้งซอฟต์แวร์โอเพนออฟฟิศรุ่นปลาดาว สามารถติดตั้งได้บนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีระบบปฏิบัติการต่างกันได้ 3 แบบ และในการติดตั้งลงเครื่องระบบปฏิบัติการแต่ละแบบนั้น ให้เตรียมการดังนี้
การติดตั้งสำหรับระบบปฏิบัติการโซลารีส
- Solaris 7 หรือ 8 (SPARC)
- เนื้อที่บนดิสก์ 240 เมกะไบต์
- หน่วยความจำอย่างน้อย 64 เมกะไบต์
- หน่วยแสดงผลแบบ VGA หรือสูงกว่า ที่ความละเอียด 800x600 พิกเซล 256 สีหรือมากกว่า
- OpenWindows หรือ CDE
- Solaris 8 ต้องลง patch 108434-01 และ 108435-01 (64 bit)
- Solaris 7 ต้องลง patch 106327-08, 106300-09 (64 bit) และ 106327-07
- ดาวน์โหลด patch ได้ที่ http://sunsolve.sun.com/pub-cgi/show.pl?target = patches/patch-access
การติดตั้งสำหรับระบบปฏิบัติการลีนุกซ์
- เนื้อที่บนดิสก์ 170 เมกะไบต์
- หน่วยความจำ 64 เมกะไบต์
- หน่วยแสดงผลแบบ VGA หรือสูงกว่า ที่ความละเอียด 800x600 พิกเซล 256 สีหรือมากกว่า
- Linux kernel รุ่น 2.0.7 หรือสูงกว่า
- glibc2 รุ่น 2.1.1
- X server ที่รองรับอย่างน้อย 256 สีหรือโทนสีเทา
การติดตั้งสำหรับระบบปฏิบัติการวินโดวส์
- Windows 95 ขึ้นไป (แนะนำ ME หรือ 2000 ขึ้นไป)
- เนื้อที่บนดิสก์ 170 เมกะไบต์
- หน่วยความจำอย่างน้อย 32 เมกะไบต์ (แนะนำที่ 64 เมกะไบต์)

จะดาวน์โหลดซอฟต์แวร์โอเพนออฟฟิศรุ่นปลาดาวได้ที่ใด

เปิดเว็บไซด์ที่ ftp.ku.ac.th เรายังสามารถดาวน์โหลดได้จากเว็บไซด์อื่นได้เช่นที่ เนคเทค โดยการเปิดหน้าเว็บเพ็จไปที่ http://www.PlaDao.com/download จะมีรายชื่อเว็บไซด์อื่นที่สามารถดาวน์โหลดซอฟต์แวร์นี้ได้ให้เลือกระบบปฏิบัติการและเซิร์ฟเวอร์ที่ต้องการดาวน์โหลด ในตัวอย่างนี้จะใช้รุ่นที่ติดตั้งบนระบบปฏิบัติการวินโดวส์ ซึ่งไฟล์ติดตั้งมีขนาด 50 เมกะไบต์ ให้ดาวน์โหลดไฟล์ PlaDaoBeta1aWin32.zip

การติดตั้งซอฟต์แวร์
การติดต้งซอฟต์แวร์โอเพนออฟฟิศ ภาษาไทยรุ่นปลาดาวนี้ มีรายละเอียดในการติดตั้งแต่ละระบบปฏิบัติการดังนี้
การติดตั้งระบบปฏิบัติการโซลาลีสของเครื่องซัน
1. แตกแฟ้ม PlaDaoBeta1aSol.tar.gz โดยพิมพ์คำสั่ง
#gunzip PlaDaoBeta1aSol.tar.gz
#tar xvf PlaDaoBeta1aSol.tar
2. เรียกซอฟต์แวร์ติดตั้ง
#cd PlaDaoBeta1aSolaris
#setup

การติดตั้งบนระบบปฏิบัติการลีนุกซ์
สำหรับการติดตั้งซอฟต์แวร์โอเพนออฟฟิศ รุ่นนี้จะเป็นการติดตั้งบนลีนุกซ์ที่ทำงานบนเครื่องพีซีธรรมดา ที่มีซีพียูตระกูลอินเทลหรือเอเอ็มดี ยังไม่มีการทดสอบบนซีพียูตระกูลอื่น โดยมีขั้นตอนการติดตั้งดังนี้
1. แตกแฟ้ม PlaDaoBeta1aLinux.tar.gz โดยพิมพ์คำสั่ง
#gunzip PlaDaoBeta1aLinux.tar.gz
#tar xvf PlaDaoBeta1aLinux.tar
2. เรียกซอฟต์แวร์ติดตั้ง
#cd PlaDaoBeta1aLinux
#setup

ขั้นตอนการติดตั้งโปรแกรมปลาดาวบนระบบปฏิบัติการวินโดวส์
1. เมื่อดาวน์โหลดโปรแกรมปลาดาวมาไว้ที่ Harddisk แล้ว ต้องขยาย PladaoOffice10Win32.zip จะได้ไฟล์จำนวน 479 ไฟล์ ดังรูปที่ 1


รูปที่ 1 แสดงรายชื่อไฟล์ที่ทำการขยายจาก PlaDaoOfficeWin32.zip

2. ดับเบิ้ลคลิกที่ไฟล์ชื่อ Setup.exe ดังได้วงกลมไว้ในรูปที่ 1 จะได้หน้าจอเริ่มการติดตั้งดังรูปที่ 2 คลิกที่ปุ่ม ถัดไป

รูปที่ 2 แสดงหน้าจอการติดตั้งโปรแกรม

3. คลิกปุ่ม ถัดไป เพื่อยอมรับเงื่อนไขในการติดตั้งโปรแกรม จะได้หน้าจอดังรูปที่ 3


รูปที่ 3 แสดงหน้าจอเงื่อนไขการติดตั้งซอฟต์แวร์

4. จะได้หน้าจอให้กรอกรายละเอียดของผู้ใช้งานโปรแกรม ดังรูปที่ 4


รูปที่ 4 แสดงหน้าจอให้กรอกข้อมูลรายละเอียดของผู้ใช้

5. รูปที่ 5 ให้เลือกชนิดของการติดตั้ง มีอยู่ 3 ชนิดคือ
1. การติดตั้งมาตรฐาน ต้องการเนื้อที่ว่าง 149.2 MB เนื้อที่ว่างชั่วคราว 149.2 MB
2. กำหนดการติดตั้งเอง อนุญาตให้เลือกส่วนประกอบของโปรแกรมได้
3. การติดตั้งขั้นต่ำ จะติดตั้งเฉพาะส่วนประกอบที่สำคัญของโปรแกรมเท่านั้น ต้องการเนื้อที่ว่าง 127.6 MB เนื้อที่ว่างชั่วคราว 127.6 MB ให้เลือกชนิดของการติดตั้ง แล้วคลิกปุ่ม ถัดไป


รูปที่ 5 แสดงการเลือกชนิดของการติดตั้ง

6. รูปที่ 6 แสดงหน้าจอให้เลือกไดเรกทอรีในการใส่โปรแกรม โดยให้เลือกฮาร์ดดิสก์ และเลือกไดเรกทอรี ผู้ใช้สามารถเปลี่ยนไดเรกทอรีได้โดยคลิกที่ปุ่ม ถัดไป ถ้าหากไม่มีไดเรกกทอรีโปรแกรมจะถามว่าจะให้สร้างหรือไม่ ตอบว่า ใช่


รูปที่ 6 แสดงหน้าจอการเลือกไดเรกทอรีการติดตั้ง

7. รูปที่ 7 จะแสดงหน้าจอเริ่มต้นการคัดลอก คลิกปุ่ม ติดตั้ง


รูปที่ 7 แสดงหน้าจอเริ่มต้นการคัดลอก

8. รูปที่ 8 แสดงหน้าจอการติดตั้ง Java ให้เลือกว่าต้องการใช้สภาพแวดล้อมแบบไหน
- ไม่สนับสนุน Java และ Java Script
- ติดตั้งบนระบบเรียบร้อยแล้ว
เมื่อเลือกแล้วให้คลิกปุ่ม ตกลง


รูปที่ 8 แสดงการติดตั้ง Java

9. รูปที่ 9 แสดงหน้าจอการติดตั้งโปรแกรม PalDao


รูปที่ 9 แสดงหน้าจอการติดตั้งโปรแกรม StarOffice

เมื่อติดตั้งโปรแกรมเรียบร้อยแล้วจะได้หน้าจอดังรูปที่ 10


รูปที่ 10 แสดงหน้าจอเมื่อมีการติดตั้งโปรแกรมเสร็จสมบูรณ์แล้ว

โปรแกรม PlaDao มีโปรแกรมให้ใช้งาน
- กระดาษคำนวณ ใช้ในการคำนวณ
- การนำเสนอ เป็นโปรแกรมสร้างงานเพื่อการนำเสนอข้อมูลเป็นแผ่นใส
- ติดตั้ง PlaDaoOffice 1.0 ใช้ในการติดตั้งโปรแกรม PlaDaoOffice 1.0
- วาดรูป ใช้ในการวาดรูป
- สูตร ใช้ในการสร้างสูตรทางคณิตศาสตร์
- เอกสาร HTML ใช้สร้างเอกสาร HTML
- เอกสารข้อความ ใช้สร้างเอกสาร
- เอกสารต้นฉบับ ใช้สร้างต้นฉบับสำหรับเป็นต้นแบบในการสร้าง File

การเริ่มต้นใช้โปรแกรม PlaDao
เมื่อดับเบิ้ลคลิกที่ปุ่ม ที่ Task Bar จะได้ หน้าต่าง แม่แบบและเอกสาร ดังรูปที่ 11 เป็นการเลือกประเภทของการสร้างเอกสารที่ต้องการ


รูปที่ 11 แสดงหน้าต่างแม่แบบและเอกสาร

ส่งท้าย
ซอฟต์แวร์ปลาดาวเป็นซอฟต์แวร์ประเภทฟรี ที่สามารถนำมาใช้ได้อย่างถูกต้องตามกฏหมาย จึงเป็นเรื่องที่น่าสนับสนุนเพื่อลดค่าใช้จ่ายทางด้านซอฟต์แวร์ ให้กับประเทศไทยได้มาก
สาระน่ารู้ประจำสัปดาห์ (ฉบับที่ 103 ): 25 - 31 มี.ค. 2545