ประชาคมโลกกำลังได้รับผลของเทคโนโลยีสารสนเทศ
โดยเฉพาะการดำเนินธุรกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์บน
เครือข่ายอินเทอร์เน็ต ก่อให้เกิดผลการ
เปลี่ยนแปลงทางระบบเศรษฐกิจอย่างใหญ่หลวง
ระบบเศรษฐกิจใหม่ที่เกี่ยวพันโดยตรงกับเครือข่ายคอมพิวเตอร์
ทั้งนี้เพราะการดำเนินการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกันทำได้สะดวก รวดเร็ว
มีความแม่นยำถูกต้อง
ระบบเศรษฐกิจใหม่ (new economy)
จึงได้รับการพูดถึงอย่างมากมาย
กระแสการดำเนินการแบบ "e" แพร่หลาย เริ่มจากการทำธุรกิจแบบ
eBusiness และ eCommerce มีการใช้เว็บในรูปแบบเพื่อการค้าขายมากขึ้น
กิจการค้าหลายอย่างสามารถดำเนินการให้อยู่ในรูป "e"
ได้โดยตรง เช่น eBook eMagazine eJournal
ด้วยกระแสการดำเนินการแบบโลกาภิวัฒน์นี้ ทำให้กลุ่มประเทศในภูมิภาคอาเชียน
ได้ตกลงร่วมกันที่จะดำเนินการให้ภูมิภาคนี้เป็น
eAsian ซึ่งหมายถึงการพัฒนาและใช้งานแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ ระหว่างกัน ดำเนินธุรกิจการค้าในยุค e ร่วมกัน เมื่อเป็นเช่นนี้ ประเทศไทยจึงต้องหันมาวางกลยุทธ์เพื่อจะนำพาประเทศไทยเข้าสู่ eThailand
ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) ผู้เป็นหน่วยงานที่จะวางกลยุทธ์ให้กับประเทศ ได้เสนอแนวคิดและจัดประชุมระดมสมองเรื่อง eThailand ไปแล้ว เมื่อเดือนตุลาคม 2000
ขอบข่ายของงาน eThailand อยู่ที่การเตรียมการสร้างประเทศไทยให้รองรับกับระบบเศรษฐกิจใหม่ในอนาคต และเตรียมพร้อมเข้าสู่สังคมใหม่ที่เรียกว่า eSociety
ภารกิจของ eThailand มีหลายประการ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างกลยุทธ์เพื่อการเตรียมพร้อมในทุก ๆ ด้าน
เพื่อให้การดำเนินการในยุคโลกาภิวัฒน์ของประเทศไทยสามารถแข่งขันกับประเทศต่าง ๆ ได้ หรือลดการได้เปรียบของต่างประเทศ สามารถสร้างศักยภาพและการดำเนินการที่เท่าเทียมกันได้
ภายใต้ eThailand จึงมีงานหลักใหญ่ ๆ ที่ NECTEC ให้ความสำคัญหลายงาน ซึ่งประกอบด้วย
eSociety การเตรียมการและสร้างสังคมให้มีความพร้อมในเรื่อง
"e" สิ่งที่แน่ชัดว่า ธุรกิจและการดำเนินการในยุคเศรษฐกิจใหม่ เกี่ยวโยงกับ e
มากมาย
สังคมไทยจะต้องก้าวเข้าสู่สังคมสารสนเทศที่มีข้อมูลข่าวสารและการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารจำนวนมาก
ต้องเรียนรู้วิธีการใช้ประโยชน์
และขณะเดียวกันผลกระทบทางสังคมทั้งทางด้านบวกและด้านลบต่าง ๆ ต้องเป็นมิติหนึ่งที่นำมาเกี่ยวข้อง ปัญหาทางด้านอาชญากรรมบนพื้นฐานของเทคโนโลยีจะมีมากขึ้น และซับซ้อนขึ้นไปพร้อมกับสภาพของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ
eGovernment เป็นการบริหารและจัดการในภาครัฐให้เกิดการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศให้เกิดประโยชน์สูงสุด เน้นการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารระหว่างกันเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ให้บริการกับประชาชนอย่างดีที่สุดโดยเน้นการบริการแบบ one stop service ทำให้ประชาชนมีการรับรู้ข้อมูลข่าวสารได้มาก และช่วยให้การบริหารบ้านเมืองโปร่งใสขึ้น
eCommerce และ eBusiness เป็นการดำเนินการธุรกรรมระหว่างธุรกิจกับธุรกิจ (B-B) ธุรกิจกับองค์กรภาครัฐ (B-G) และธุรกิจกับผู้บริโภค (B-C) เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและมีลักษณะไร้พรมแดน
Liberalization เป็นเรื่องที่กระแสสังคมโลกและแรงกดดันที่มีต่อประเทศไทยในการที่จะต้องเปิดเสรีทางการค้า การบริการและการลงทุน ซึ่งการดำเนินการในเรื่องเสรีการค้าจะเข้ามาในยุคแบบไร้พรมแดน มีสภาพการค้าแบบ eTrade การให้บริการต่าง ๆ จะมีธุรกิจบริการเกิดขึ้นมากโดยเฉพาะการบริการแบบ eService การลงทุนทางด้าน eInvesment จึงเป็นกระแสหนึ่งที่จะมีบทบาทสำคัญยิ่งต่อไป
National Infrastructure เป็นเรื่องที่รัฐจะต้องให้ความสำคัญในเรื่องการสร้างโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ เพื่อให้รองรับกับการก้าวเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจใหม่ โดยเฉพาะการสร้างโครงข่ายโทรคมนาคมสาธารณะ การประยุกต์ไอทีเพื่องานด้านต่าง ๆ การพัฒนาบุคลากรและประชาชนในชาติให้มีความรู้ความเข้าใจ การสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางด้านสารสนเทศ การสร้างกฏระเบียบ กฏเกณฑ์ทางสังคม การวางกรอบนโยบาย และทัศนคติที่ดี เพื่อให้เกิดการใช้งานร่วมกันและใช้ประโยชน์ร่วมกัน
ความสำเร็จของ eThailand จึงอยู่ที่ปัจจัยหลาย ๆ ด้าน โดยเฉพาะโครงสร้างการทำให้เกิด eGovernment เพราะหน่วยงานของรัฐเป็นกลไกที่สำคัญในการพัฒนาประเทศ จำเป็นต้องสร้างข้อมูลให้มีพื้นฐานใช้ร่วมกันได้ ข้อมูลชุดเดียวกันต้องตรงกัน มีการประยุกต์ด้วยซอฟต์แวร์ร่วมกัน มีมาตรฐานกลาง มีระบบรักษาความปลอดภัยที่ดี มั่นคง มีกฏระเบียบที่เอื้อต่อการทำงานทางด้านอิเล็กทรอนิกส์ มีการบริหารและจัดการที่ดี
หากจะถามว่า เมื่อประเทศไทยก้าวเข้าสู่ eThailand ที่สร้างสังคมใหม่
และใช้เทคโนโลยีสารสนเทศมากขึ้น ใช้ข้อมูลข่าวสารมากขึ้น
ต้องลงทุนลงแรงทางด้านเทคโนโลยี สิ่งที่กระทำไปจะได้ผลคุ้มค่าหรือไม่
หรือทำอย่างไรที่จะสร้างผลตอบแทนอย่างมีรูปธรรม
สิ่งที่เป็นคำตอบ
คือ
ประชาชนคนไทยและประเทศควรได้รับซึ่งน่าจะอยู่ที่การประกอบกิจการโดยรวมต้องมีค่าใช้จ่ายลดลง
ทำงานได้มากขึ้น สะดวกรวดเร็ว และทันต่อการใช้งาน
โดยเฉพาะการให้บริการประชาชนต้องเป็นแบบ
one stop service ประชาชนสามารถรับรู้ข้อมูลข่าวสารได้เร็ว
กิจการธุรกิจต่าง ๆ ซื้อง่ายขายคล่อง ธุรกิจดำเนินไปด้วยดี
เศรษฐกิจโดยรวมของประเทศจะแข่งขันกับต่างประเทศได้
และที่สำคัญคือ กลไกในประเทศจะเกิดความโปร่งใสมากขึ้น
สาระน่ารู้ประจำสัปดาห์, ฉบับที่
45
: 20-26 พฤศจิกายน 2543