ในช่วงที่น้ำมันมีราคาแพงเช่นปัจจุบัน มีหลายๆ หน่วยงาน พยายามที่จะค้นคว้าหาพลังงานอย่างอื่นเพื่อทดแทนการใช้น้ำมัน และสบู่ดำเป็นพืชพลังงานทดแทนอย่างหนึ่ง ที่เป็นที่กล่าวถึงกันมากในช่วงที่ผ่านมา

       ข่าววิศวกรรมศาสตร์ฉบับนี้จึงไม่พลาดที่จะพาไปติดตามความก้าวหน้าการค้นคว้าวิจัยในการผลิตน้ำมันดีเซลจากสบู่ดำ พืชพลังงานทดแทน ซึ่งคณะวิศวฯ ร่วมวิจัยกับหน่วยงานต่างๆ ในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พร้อมพูดคุยกับ รศ.ดร.เพ็ญจิตร ศรีนพคุณ อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมเคมี ในฐานะผู้อำนวยการโครงการวิจัย เคยู - ไบโอดีเซล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (KU bio - diesel) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่เกิดจากการรวมกลุ่มของคณาจารย์และนักวิจัยใน มก. เมื่อปี 2548 เพื่อร่วมทำการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับน้ำมันไบโอดีเซลแบบบูรณาการจากพืชพลังงาน ได้กล่าวถึงความเป็นมาและความคืบหน้าการวิจัยดังกล่าว

       รศ.ดร.เพ็ญจิตรฯ กล่าวว่า "การเลือกศึกษาวิจัยเกี่ยวกับสบู่ดำซึ่งเป็นพืชพลังงานทดแทนนั้น เนื่องจากมีเกษตรกร ให้ความสนใจมาก และ สบู่ดำประกอบด้วย ไขมันอิ่มตัวถึง 80 %  ซึ่งเมื่อนำมาทำปฏิกิริยาให้เป็นไบโอดีเซลแล้วจะมีคุณภาพดี มีความหนืดค่อนข้างต่ำ ลักษณะใกล้เคียงกับน้ำมันดีเซล มีจุดไหลเท จุดหมอกควัน ที่ได้มาตรฐานตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดไว้ รวมถึงสบู่ดำมีราคาค่อนข้างนิ่งและปลูกได้ทุกพื้นที่ของประเทส เกษตรกรสามารถผลิตน้ำมันจากสบู่ดำเพื่อใช้ในงานเกษตรเองได้ เช่น ใช้กับรถแทรคเตอร์ และเครื่องสูบน้ำ เป็นอีกทางเลือกหนึ่งให้กับเกษตรกร และตอบสนองแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมทั้งลดการนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศด้วย

       ในส่วนของงานวิจัย โครงการฯ ได้รับทุนจัดสรรจากมหาวิทยาลัยฯ กว่า 15 ล้านบาท ในการทำวิจัยใน 3 ส่วน  ส่วนแรก เป็นส่วนของการเกษตร  คือ การปลูกพืชพลังงาน ดูแลการปลูก การคัดพันธ์ การป้องกันโรคแมลงต่างๆ   ส่วนที่สอง เป็นเทคนิคการผลิตน้ำมัน ไบโอดีเซล  ส่วนที่สาม เป็นการเพิ่มมูลค่าให้วัสดุเหลือใช้จากการผลิตน้ำมัน เช่น นำกากที่เหลือจากการผลิตน้ำมันทำเป็นยาฆ่าแมลงหรือใช้รักษาโรคทั่วไป"

       ล่าสุด โครงการเคยู ไบโอดีเซล มก. ได้ร่วมมือกับอีก 3 หน่วยงาน คือ บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ (ประเทศไทย) จำกัด  บริษัทโตโยต้า เทคนิเคิล เซ็นเตอร์ เอเชีย แปซิฟิค จำกัด   และบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)   โดยบริษัทโตโยต้า มอเตอร ์(ประเทศไทย) จำกัด สนับสนุนเงินวิจัยจำนวน 5,600,000 บาท (ห้าล้านหกแสนบาทถ้วน) เพื่อทำวิจัยใน 3 เรื่อง ได้แก่ เรื่องการทดสอบพันธุ์ใน 3 พื้นที่ของ มก. คือ สถานีวิจัยไร่สุวรรณวาจกกสิกิจ จ.นครราชสีมา สถานีวิจัยเขาหินซ้อน จ.ฉะเชิงเทรา และ วิทยาเขตกำแพงแสน     เรื่องการสำรวจโรคและแมลงในแปลงสบู่ดำ     และ เรื่องเทคนิคการผลิตไบโอดีเซลจากน้ำมันสบู่ดำ และ ผลกระทบของการใช้น้ำมันไบโอดีเซลสบู่ดำที่มีต่อเศรษฐกิจสังคมและสิ่งแวดล้อม โดยมีนักวิจัยที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 12 คน พร้อมทั้งสนับสนุนรถกระบะไฮลักซ์วีโก้ 3 ค้น  ให้แก่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ซึ่งจะใช้ทดสอบกับน้ำมันไบโอดีเซลจากเมล็ดสบู่ดำ (B5 และ B10) เครื่องยนต์ 1KD 4   เครื่องและชิ้นส่วนต่างๆ อีก รวมมูลค่าทั้งสิ้น 11 ล้านบาท บริษัทโตโยต้า เทคนิเคิล เซ็นเตอร์ เอเชีย แปซิฟิค จำกัด สนับสนุนชิ้นส่วน และ อุปกรณ์ที่จำเป็นในการทดสอบให้แก่บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) รวมถึงทำการทดสอบระบบขับเคลื่อนของรถยนต์  วิเคราะห์ระบบจ่ายน้ำมัน  ตลอดจนสนับสนุนข้อมูลทางด้านเทคนิค    และบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)  สนับสนุนการทดสอบเครื่องยนต์และอะไหล่  การวิเคราะห์น้ำมันไบโอดีเซล การประเมินผล สมรรถนะเครื่องยนต์ รวมมูลค่า 18 ล้านบาท โดยในส่วนของโครงการฯ จะดำเนินการเป็นระยะเวลา 2 ปี จากนั้นจะส่งผลวิจัยให้กับ 3 หน่วยงาน ดังกล่าว เพื่อนำไปขยายผลการศึกษาวิจัยไปสู่การใช้งานอย่างเต็มรูปแบบ  ซึ่งจะใช้เวลาในการทดสอบกับรถยนต์อีก 2 ปี โดยใช้สูตรน้ำมันไบโอดีเซล 2 สูตร คือ B5 เป็นน้ำมันที่มีส่วนผสมของไบโอดีเซล 5 % ผสมกับน้ำมันดีเซล 95 % และสูตร B10 เป็นน้ำมันไบโอดีเซล 10 % ผสมกับน้ำมันดีเซล 90 %

       นับถอยหลังจากนี้ไปอีก 4 ปี เป็นระยะเวลาของการค้นหาคำตอบว่า การทดสอบใช้ไบโอดีเซลจากเมล็ดสบู่ดำในรถยนต์จะได้ผลอย่างไร เราจะได้ใช้ไบโอดีเซลจากเมล็ดสบู่ดำแทนน้ำมันดีเซลในรถยนต์หรือไม่ แต่ในขณะนี้มีเกษตรกรบางกลุ่มได้ทดลองผลิตน้ำมันจากเมล็ดสบู่ดำเพื่อใช้ในงานด้านเกษตรกรรมไปแล้วบ้าง ซึ่งอาจจะได้ผลดีและไม่ได้ผล  หรือไม่ ทราบว่า น้ำมันที่ผลิตขึ้นได้เองนั้น ได้มาตรฐานหรือไม่ และหากต้องการจะทดสอบโครงการ เคยู ไบโอดีเซล มก. มีบริการตรวจสอบคุณภาพมาตรฐานและเปิดอบรมการผลิตน้ำมันไบโอดีเซล สำหรับผู้ที่สนใจต้องการเข้ารับการอบรมดังกล่าว สามารถติดต่อได้ที่ โครงการ เคยู ไบโอดีเซล มก. โทร. 0-2561-4892 , 08-6358-2203 หรือที่ห้องปฏิบัติการภาควิชาวิศวกรรมเคมี โทร. 0-2942-8555 ต่อ 1234