ตำนานเรื่องเล่า

ในยุคสมัยที่พญาทั้งสามพี่น้องคือ พญาศรีธรรมาโศกราช พญาจันทรภาณุ และพญาพงหสุระ ปกครองเมืองนครศรีธรรมราช ก่อนวันพิธีสมโภชองค์พระบรมธาตุนครศรีธรรมราชตามโบราณราชประเพณีนั้น คลื่นทะเลได้ซัดเอาผ้าแดงผืนหนึ่ง มีลายเขียนเป็นเรื่องราวในพุทธประวัติที่เรียกว่า พระบฎ ขึ้นที่หาดปากพนัง ชาวปากพนังได้นำขึ้นถวายพญาศรีธรรมาโศกราชเจ้าเมือง เมื่อได้รับพระบฎ พญาศรีธรรมาโศกราชโปรดให้สอบสวนได้ความว่า พระบฎดังกล่าวนั้นเดินทางมาจากเมืองอินทรปัตย์ในเขมร ชาวเมืองจะนำไปบูชาพระเขี้ยวแก้วในศรีลังกา หากแต่พายุวัดเรือจนเรือจมลม ชาวเมืองอินทรปัตย์เหลือรอดชีวิตอยู่เพียงเล็กน้อย และได้พร้อมใจกันถวายผ้าพระบฎนั้นแก่พญาศรีธรรมาโศกราช
พญาศรีธรรมาโศกราชพิจารณาเห็นว่าพระบฎผืนนั้นเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เพราะแม้จะลอยมาในน้ำและผ่านการซักล้างมาแล้ว ลวดลายในผืนผ้าก็มิได้ลบเลือนกลับชัดเจนยิ่งขึ้นกว่าเก่า จึงโปรดให้แห่แหนพระบฎนั้นขึ้นห่มเจดีย์พระบรมธาตุนครศรีธรรมราช จนเกิดเป็นประเพณีประจำปีของเจ้าเมืองนครมาตลอดทุกยุคทุกสมัยสืบมานานนับหลายร้อยปี
ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ เป็นประเพณีโบราณที่ปฏิบัติสืบเนื่องติดต่อกันมานานนับหลายร้อยปี โดยมีจุดประสงค์หลักคือการนำผ้าพระบฎไปห่มองค์พระบรมธาตุนครศรีธรรมราช ปูชนียสถานสำคัญสูงสุดของชาวเมืองนครศรีธรรมราช

รูปแบบประเพณี

เมื่อถึงกำหนดงานชาวบ้านจะสละทรัพย์ตามกำลังมาซื้อผ้า ซึ่งมักนิยมเป็นสีเหลือง หรือสีขาว แล้วนำมาต่อกันเป็นแถบยาว ชาวบ้านจะตั้งแถวจับชายผ้าทั้งสองด้านแห่เป็นขบวนพร้อมดอกไม้ธูปเทียน และเครื่องดนตรีประโคม นำผ้าพระบฎนั้นขึ้นไปโอบพันฐานเจดีย์พระบรมธาตุ
ในสมัยก่อนผ้าพระบฎดังกล่าวนั้นจะต้องนำไปให้ช่างเขียนเขียนเป็นเรื่องพุทธประวัติเสียก่อน

จุดเด่นของพิธีกรรม

คือขบวนแห่ผ้าพระบฎ ที่มีขบวนประโคมต่าง ๆ ตามศิลปพื้นบ้านของชาวนครศรีธรรมราช เช่น ขบวนมโนราห์ หนังตะลุง ขบวนนารนีศรีธรรมราช เป็นต้น

กำหนดการจัดงาน

จัดงานปีละ 2 ครั้งคือ วันมาฆบูชาและวันวิสาขบูชาคือ วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 และวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6

สินค้าที่ระลึก

หนังตะลุง เครื่องจักสานย่านลิเพา เครื่องเงิน ทองเหลือง ถมนคร

โรงแรมที่พัก

แกรนด์ปาร์ค โทรศัพท์ 0-7531-7666-73
เคียงคีรี ราชภัฎนครศรีธรรมราช โทรศัพท์ 0-7535-6544
เดอะทวินโลตัส โทรศัพท์ 0-7532-3777
กรุงเทพมหานคร 0-2711-0357-9
ไทยโฮเต็ล โทรศัพท์ 0-7535-6451, 0-7535-6505
ทักษิณ โทรศัพท์ 0-7535-6778-90
นครการ์เด้น โทรศัพท์ 0-7534-4831-5

ร้านอาหาร

แกงส้ม 2 โทรศัพท์ 0-7531-0539
โกภู่ โทรศัพท์ 0-7535-6295
ขนมจีนเมืองคอน โทรศัพท์ 0-7534-3476
กวงฮั้ว โทรศัพท์ 0-7535-6776
กุ๊กศักดิ์ ซีฟู้ดส์ โทรศัพท์ 0-7534-1467
ตำหนักไทย โทรศัพท์ 0-7534-3255
ไทยโอชา โทรศัพท์ 0-7535-6951
จัดทำโฮมเพจโดย : สำนักบริการคอมพิวเตอร์, 4 มีนาคม 2547