ผลิตภัณฑ์หญ้าแฝกมูลค่าสูง ต้นทุนต่ำ ลดการใช้ไม้

อาจารย์ทรงกลด จารุสมบัติ

หญ้าแฝก เป็นหญ้าเขตร้อนที่ขึ้นตามธรรมชาติในประเทศไทยตามพื้นที่ทั่วไป ทั้งในที่ลุ่มและที่ดอน มีลักษณะเป็นกอหนาแน่น เจริญเติบโตโดยการแตกกอ รากลึก และติดกัน สามารถกักเก็บน้ำและความชื้นได้ดี ใบ ของหญ้าแฝกจะแตกออกจากโคนกอ มีลักษณะแคบยาว ขอบใบขนาน ปลายสอบแหลม แผ่นใบ กร้านคาย โดยเฉพาะใบแก่ขอบใบและเส้นกลางใบมีหนามละเอียด ต้น ใบ ของหญ้าแฝกมีประโยชน์ในการกรองเศษพืช และตะกอนที่ถูกชะล้างกักเก็บไว้และนำมาทำวัสดุมุงหลังคา ทำกระดาษ เชือก ฯลฯ ส่วนรากก็ดูดซับน้ำแร่ธาตุ ทำให้ คุณสมบัติทางกายภาพของดินดีขึ้น นอกจากนี้ยังนำมาทำงานหัตถกรรม เครื่องจักรสาน เช่น ตะกร้า กระเป๋า หมวก เป็นต้น นับได้ว่าทุกส่วนของหญ้าแฝกมีประโยชน์ทั้งสิ้น แต่ไม่เพียงเท่านี้ หญ้าแฝก ยังเป็นพืชที่สามารถนำมา ทำผลิตภัณฑ์ที่ทดแทนการใช้ไม้ คุณภาพและความสวยงามไม่แพ้กัน แถมยังเสริมรายได้อีกด้วย

ผลิตภัณฑ์จากหญ้าแฝก เป็นความห่วงใยและจิตสำนึกแห่งความหวงแหนของนักป่าไม้ จึงเกิดโครงการ วิจัยการพัฒนาหญ้าแฝกเป็นแผ่นประกอบชีวภาพเพื่อทดแทนวัสดุจากไม้ กรมป่าไม้ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึง ได้ร่วมกัน โดยมีนายวรธรรม อุ่นจิตติชัย นักวิชาการป่าไม้ ส่วนวิจัยและพัฒนาผลิตผลป่าไม้ อาจารย์ทรงกลด จารุสมบัติ อาจารย์ประจำภาควิชาวนผลิตภัณฑ์ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นายจรัส ช่วยนะ และนางพรพิมล อมรโชติ จากกรมป่าไม้ ได้ศึกษาความเป็นไปได้ในการทำวิจัยพัฒนาหญ้าแฝกเป็นแผ่นประกอบชีวภาพ เพื่อทดแทน การใช้ไม้

อาจารย์ทรงกลด จารุสมบัติ หนึ่งในทีมนักวิจัย ได้กล่าวถึงโครงการนี้ว่าในการนำหญ้าแฝกมาทำ ผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ นั้นทำได้โดยไม่ยาก กล่าวคือ เริ่มแรก ตัดหญ้าแฝกส่วนที่เป็นใบ วัดเหนือจากโคนประมาณ ๒๐ เซนติเมตร นำมาผึ่งแดดให้เหลือความชื้นเล็กน้อย ซึ่งสังเกตได้จากสีค่อนข้างออกน้ำตาลเสร็จแล้วนำมาเข้าเครื่อง สับย่อยตามขนาดยาว ขนาดกลาง และขนาดเล็ก ตามต้องการ จากนั้นนำมาผสมกับการที่ใช้สำหรับในงานไม้ โดยใช้ อัตราส่วนหญ้าแฝก ๙๗ เปอร์เซ็นต์ กาว ๓ เปอร์เซ็นต์ (แล้วแต่ความแน่นของชิ้นงาน) ในเครื่องผสมกาว เมื่อผสม เข้ากันแล้วนำมาโรยใส่ในบล็อก แล้วนำวางในเครื่องอัดร้อน ประมาณ ๕ นาที นำออกจากเครื่องอัดร้อน ทิ้งไว้ ๒๔ ชั่วโมง แล้วนำมาตัดแต่งสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ชิ้นงานต่าง ๆ ตามที่ต้องการ

สำหรับสายพันธุ์หญ้าแฝกนั้น อาจารย์ทรงกลดบอกว่า ได้ทำการวิจัยแล้ว ปรากฏว่า ใบหญ้าแฝก ทั้งหญ้าแฝกลุ่ม (แยกหอม) และหญ้าแฝกดอน (แฝกบ้าน) สามารถนำมาผลิตเป็นแผ่นประกอบได้ ใบไม้ ใบหญ้า เศษกระดาษ ก็สามารถ นำมาทำได้หมด แต่ในขณะนี้ที่นำเอาหญ้าแฝกมาทำผลิตภัณฑ์เพื่อให้สอดคล้องกับโครงการพระราชดำริของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สำหรับสายพันธุ์ที่นำมาใช้จะเป็นหญ้าแฝกดอนราชบุรี เนื่องจากมีอัตราการเจริญเติบโต ค่อนข้างเร็ว ให้ผลผลิตต่อไร่ต่อพื้นที่สูงและปลูกกันมาก
จัดทำโฮมเพจโดย : สำนักบริการคอมพิวเตอร์, 4 กุมภาพันธ์ 2545