ไฟไหม้ น้ำร้อนลวก

       ฉีก หรือตัดเสื้อผ้าบริเวณที่ถูกน้ำร้อนลวกออก

       เสื้อผ้าที่ไหม้ไฟและดับแล้ว ถ้าติดที่แผล ไม่ต้องดึงออก

       ถอดเครื่องประดับที่รัดอยู่ เช่น แหวน เข็มขัด นาฬิกา รองเท้า (เพราะอาจจะบวมทำให้ถอดยาก)

       ทำให้บริเวณที่ถูกไฟไหม้ น้ำร้อนลวกเย็นลงโดยเร็วที่สุด (ทำอย่างน้อย 10 นาที)

       ใช้ผ้ากอซปราศจากเชื้อปิดแผล กรณีแผลใหญ่ ใช้ผ้าปิดพันด้วยผ้ายืดหลวม ๆ

ข้อเคล็ด

       ให้บริเวณข้อนั้น ๆ อยู่นิ่ง ๆ และยกสูงไว้

       ประบน้ำแข็งทันที เพื่อลดอาการบวม ปวด

       ถ้าภายหลังมีอาการบวม ให้ประคบด้วยน้ำร้อน หรือนวดด้วยยาหม่อง หรือน้ำมันระกำ หรือ GPO บาล์ม

       ถ้าปวดมาก บวมมาก ให้รีบปรึกษาแพทย์

การทำแผลทั่วไป

       ล้างมือให้สะอาด

       ทำแผลที่สะอาดก่อนแผลที่สกปรก

       เช็ดรอบแผลด้วยสำลีชุบแอลกอฮอล์ (เช็ดจากข้างในวนมาข้างนอกทางเดียว)

       ปิดด้วยผ้ากอซ หรือผ้าสะอาด

       อย่าให้ถูกน้ำอีก เพราะจะทำให้เป็นหนองหรือหายช้า

      กรณีแผลถลอกทั่วไป

       ล้างด้วยน้ำ และสบู่ให้สิ่งสกปรกออกให้หมด

       เช็ดด้วยแอลกอฮอล์ ทาทิงเจอร์แผลสด หรือเบตาดีน

       ไม่ต้องปิดแผล

      กรณีแผลตื้น หรือมีบาด (เลือดออกไม่มาก)

       บีบเลือดออกบ้าง

       ล้างด้วยน้ำสะอาด และสบู่

       ใส่ยาทิงเจอร์แผลสด หรือเบตาดีน

       ปิดแผล เพื่อให้ขอบแผลสมานติดกัน

      กรณีแผลลึกถึงกระดูก หรือกระดูกโผล่

       ห้ามเลือดทันที

       ใช้ผ้าสะอาดคลุม ห้ามจับกระดูกยัดกลับเข้าไป

       รีบพาไปพบแพทย์ทันที

      กรณีแผลมีหนอง

       ล้างด้วยไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ หรือเดกิ้นโซลูชั่น ทุกวัน

       เช็ดด้วยสำลี

       รับประทานยาปฏิชีวนะตามแพทย์สั่งให้ครบ

      กรณีแผลตะปูตำ

       ล้างแผลให้สะอาดด้วยน้ำ และสบู่มาก ๆ

       ใช้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ทำความสะอาดอีกครั้ง

       ปิดแผล ห้ามถูกน้ำ

       ฉีดยาป้องกันบาดทะยัก

       รับประทานยาปฏิชีวนะตามแพทย์สั่งให้ครบ

      กรณีแผลถูกแทงด้วยของแหลม มีด ไม้

       ตัดมีด หรือไม้ที่ถูกแทงให้สั้นลง และยึดวัสดุนั้นให้อยู่นิ่ง เพื่อให้เดินทางไปพบแพทย์ได้สะดวก (ห้ามดึงออก)

       ให้อยู่นิ่ง ๆ

       รีบนำส่งโรงพยาบาล

อาารปวดท้องที่ควรไปพบแพทย์ทันที

        ปวดท้องพร้อมอาเจียนเป็นเลือด

        เด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบ หรือคนชรา

        ปวดท้อง เพราะถูกกระแทก ทุบ ตี หรือตกจากที่สูง

        ปวดนานหลายชั่วโมง

        ปวดมากจนนอนไม่หลับ

ท้องเดิน ท้องร่วง ท้องเสีย

       ในเด็กโต หรือผู้ใหญ่

       งดอาหารรสจัด และย่อยยาก เลือกกินอาหารเหลว กินจนกว่าอาการจะดีขึ้น

       ดื่มน้ำเกลือแร่ หรือผสมเอง (เกลือ 1/2 ช้อนชา + น้ำ 1 ขวดแม่โขง)

       ดื่มน้ำชาแก่ ๆ

       ถ้าถ่ายรุนแรง มีอาเจียนอ่อนเพลียมาก หน้ามืด เป็นลม และอาการไม่ดีขึ้นภายใน 48 ชั่วโมง ให้รีบไปพบแพทย์

       ในเด็กเล็ก เด็กทารก

       งดนม และอาหาร ประมาณ 2-4 ชั่วโมง ดื่มน้ำเกลือแร่ (ทารกใช้เกลือ 1/2 ช้อน + น้ำ 1 ขวดแม่โขง)

       ถ้าเด็กหิวมากให้นมที่ชงจาง ๆ ทีละน้อย

       ถ้าถ่ายท้องรุนแรง อาเจียน ดื่มนม หรือน้ำไม่ได้ (ซึม ตาโบ๋ กระหม่อมบุ๋ม หายใจหอบแรง) และไม่ดีขึ้นใน 24 ชั่วโมง ให้ไปพบแพทย์โดยด่วน

ท้องผูก

       ในเด็กโต หรือผู้ใหญ่

       ดื่มน้ำมาก ๆ กินอาหารพวกผัก ผลไม้ งดชา กาแฟ และออกกำลังกาย

       กินยาระบาย (ชามะขามแขก ยาระบายแมกนีเซีย)

       ถ้ามีอาการปวดท้องรุนแรง หรืออาเจียนรุนแรง ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว

       ในเด็กเล็ก

       ดื่มน้ำมาก ๆ น้ำส้มคั้น น้ำลูกพรุนต้ม หรือเปลี่ยนนม

       ใช้กลีเซอรีนเหน็บก้น (ของเด็ก)

ก้างติดคอ

       กลืนก้อนข้าวสุก หรือขนมปังนิ่ม ๆ

       ถ้ายังไม่หลุด กลืนน้ำส้มสายชูเจือจาง เพื่อให้ก้างอ่อนลง

       ถ้าไม่หลุด ควรไปพบแพทย์

ตะคริว

      สาเหตุ

       ใช้กล้ามเนื้อมัดนั้นหนักเกินไป

       ความหนาวเย็น

       การสูญเสียน้ำและเกลือแร่ (อาเจียน ท้องเสีย เหงื่อออก)

       การปฐมพยาบาล

       การยืดกล้ามเนื้อส่วนนั้นออก โดยถ้าเป็นที่มือ ให้ยืดนิ้วมือ ดัดปลายนิ้ว ถ้าเป็นที่เท้า ให้ยืดนิ้วเท้า ยืนเขย่ง ถ้าเป็นที่ต้นขา ให้นั่งลง เหยียดเท้า กดที่หัวเข่า และช่วยนวดเท้า ถ้าเป็นที่น่อง ให้นั่งลง ยืดขา

       ถ้าเป็นเพราะเสียเหงื่อ เสียน้ำ ให้ดื่มน้ำเกลือ (เกลือ 1 ช้อนชา ผสมน้ำ 1 ขวดแม่โขง)

กินยาพิษ

      ยาพิษที่มีฤทธิ์กัด

       ตัวอย่างเช่น กรด ยาฆ่าเชื้อ ยาขัดพื้น น้ำยาล้างสี ผงขัดถู แชมพู แอลกอฮอล์ทาแผล ยางสน น้ำยาขัดเงา ผงและน้ำยาซักผ้า โซดาซักล้าง สีย้อมเนื้อไม้ ผงซักฟอก ยาล้างห้องน้ำ

       การปฐมพยาบาล

       มอหาภาชนะบรรจุยาพิษที่ตกอยู่ใกล้ผู้ป่วย และนำภาชนะบรรจุยาพิษไปโรงพยาบาลด้วย

       สังเกตรอยไหม้บริเวณริมฝีปากและปาก

       เรียกรถพยาบาลทันที

       ดื่มนมมาก ๆ (โดยให้จิบทีละน้อย เพราะนมจะช่วยทำให้พิษเจือจางลง) ถ้าหานมไม่ได้ให้ดื่มน้ำสะอาด

       ห้ามทำให้อาเจียน ถ้าผู้ป่วยหมดสติ ห้ามกรอกน้ำ หรือของเหลวเข้าปากผู้ป่วย ถ้าหยุดหายใจ ให้รีบช่วยหายใจ

      ยาพิษที่ไม่มีฤทธิ์กัด

       ตัวอย่างเช่น แอลกอฮอล์ (เอทธิลแอลกอฮอล์) แอสไพริน ผลไม้ป่ามีพิษ เห็ดพิษ ยาแผนปัจจุบัน

       การปฐมพยาบาล

       มอหาภาชนะบรรจุยาพิษที่ตกอยู่ใกล้ผู้ป่วย นำไปโรงพยาบาล

       ถ้าทราบว่าเพิ่งรับประทานยาเข้าไป พยายามทำให้อาเจียน ถ้าไม่ออกให้ดื่มน้ำมาก ๆ พยายามล้วงคอให้อาเจียน นำเศษอาเจียนไปให้แพทย์ดูด้วย (ถ้าทำได้)

       ถ้ากินยาพิษเข้าไประยะหนึ่งแล้ว อย่าทำให้อาเจียน เพราะพิษถูกดูดซึมภายหลัง

ถูกแก๊สพิษ

       ตัวอย่างเช่น คาร์บอนมอนนอกไซด์ จะมีอาการปวดศีรษะ สับสน หายใจลำบาก อาจจะหมดสติ ผิวหน้าจะเปลี่ยนเป็นสีแดง ถ้าในขณะที่ได้รับแก๊สเพิ่มขึ้น

      วิธีปฐมพยาบาล

       ให้ได้อากาศบริสุทธิ์เร็วและมากที่สุด (อาจจะเปิด หรือทุบกระจกประตูหน้าต่าง)

       คลายเสื้อผ้าให้หลวม ปฐมพยาบาลเหมือนคนช็อค (ห่มผ้าให้อบอุ่น)

       ถ้าหยุดหายใจ ให้รีบช่วยหายใจ

       ดูการหายใจและจับชีพจรอย่างใกล้ชิด

       เรียกรถพยาบาลทันที

 

จัดทำโฮมเพจโดย : สำนักบริการคอมพิวเตอร์, 28 กุมภาพันธ์ 2549