รองศาสตราจารย์ ดร.งามผ่อง คงคาทิพย์ หนึ่งในทีมวิจัย และรองศาสตราจารย์ ดร.บุญส่ง คงคาทิพย์ หัวหน้าหน่วยปฏิบัติการวิจัยผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ และเคมีอินทรีย์สังเคราะห์ ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เปิดเผยถึงผลสำเร็จในการวิจัยสังเคราะห์สารอนุพันธ์ "แนพโทควิโนนเอสเทอร์" ที่มีฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็ง จากสารต้นแบบที่ได้จากต้นทองพันชั่ง

     รศ.ดร.งามผ่อง กล่าวว่า ทางภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ร่วมกับสถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ทำการวิจัยผลิตภัณฑ์ธรรมชาติและเคมีอินทรีย์สังเคราะห์แนพโทควิโนนเอสเทอร์ โดยพบว่าสารประกอบประเภท "แนพดทควิโนนเอสเทอร์" เป็นสารประกอบที่มีการออกฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งที่ได้จากต้นทองพันชั่ง ซึ่งแพทย์แผนโบราณได้ใช้ทองพันชั่งในการรักษาโรคมะเร็ง โรคตับอักเสบ โรคผิวหนัง อย่างไรก็ตาม สารปรกอบประเภทนี้พบจากต้นทองพันชั่งในปริมาณน้อยมาก และการที่จะนำทองพันชั่งไปพัฒนารักษาโรคมะเร็ง จึงต้องศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างกับการออกฤทธิ์แและหาสารใหม่ที่ออกฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งที่ดีกว่ายาปัจจุบัน

     ดังนั้นทีมวิจัย จึงได้ทำการสังเคราะห์สารอนุพันธ์แนพโทควิโนนเอสเทอร์รวทั้งไรนาแคนทิน จากแนพทอลและกรดอนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิก โดยเอสเทอร์ที่สังเคราะห์ได้นั้นเป้นอนุพันธ์ของโซ่ตรงอะลิฟาติกและอะโรมาติก จากการทดสอบการออกฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งที่เยื่อบุช่องปาก มะเร็งเต้านม และมะเร็งมดลูกนั้น พบว่าในส่วนของเอสเทอร์ที่เป็นอนุพันธ์ของอะโรมาติกจะให้ผลการออกฤทธิ์ที่ดีกว่าในส่วนของเอสเทอร์ที่เป็นอนุพันธ์ของโซ่ตรงอะลิฟาติก ซึ่งจะไม่ออกฤทธิ์หรือออกฤทธิ์เล็กน้อยถึงปานกลางในขณะนี้ทีมวิจัยได้พบสารใหม่ที่สามารถออกฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็งได้ 35 ขนิด

     รศ.ดร.งามผ่อง กล่าวว่า "ผลการทดลองพบว่า สารประกอบแนพโทควิโนนเอสเทอร์สามารถสังเคราะห์ได้จากปฏิกิริยาเอสเทอร์ริฟิเคชั่นระหว่างสารประกอบแนพโทควิโนนแอลกอฮอล์ กับสารอนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิก ในส่วนของสารประกอบแนพโทควิโนนแอลกอฮอล์ก็สามารถเตรียมได้ โดยเริ่มต้นจากสารตั้งต้นคือ กรด 1 -ไฮดรอกซี-2-แนพโทอิก โดยผ่านปฏิกิริยาทั้งหมด 9 ขั้นตอน โดยแต่ละขั้นตอนจะได้เปอร์เซนต์ของผลิตผลสูง"

     รศ.ดร.งามผ่อง กล่าวเพิ่มเติมว่า ในการสังเคราะห์สารประกอบแนพโทควิโนนเอสเทอร์ จาก สารตั้งต้นกรด 1-ไฮดรอกซี-2-แนพโทอิก นั้นทำได้โดยการเตรียมเป็นสารประกอบแนพโทควิโนนแอลกอฮอล์ก่อน หลังจากนั้นนำสารประกอบนี้ไปทำปฏิกิริยาเอสเทอร์ริฟิเคชั่น กับอนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิกทั้งที่เป็นอะโรมาติกและอะลิฟาติกได้สารประกอบที่เป็นผลิตผลทั้งสิ้น 60 สาร โดยแต่ละขั้นตอนการสังเคราะห์จะได้เปอร์เซนต์การผลิตสูง(71-100%) และเมื่อนำไปทดสอบกับการออกฤทธิ์กับเซลล์มะเร็ง 3 ชนิดคือ มะเร็งเยื่อบุช่องปาก มะเร็งเต้านม และมะเร็งมดลูก พบว่า ในสารประกอบแนพควิโนนเอสเทอร์ที่มีส่วนของเอสเทอร์เป็นอนุพันธ์ของอะโรมาติก จะให้ผลการออกฤทธิ์ดีกว่าในส่วนของเอสเทอร์ที่เป็นอนุพันธ์ของโซ่อะลิฟาติก ดังกล่าวนั่นเอง

     สำหรับ ต้นทองพันชั่ง (Rhinacanthus nasutus Kurz.)เป็นพืชล้มลุกที่อยู่ในวงศ์ Acanthaceae พบได้ทั่วไปในประเทศไทย ทางการแพทย์แผนโบราณได้ใช้ทองพันชั่งในการรักษาโรคมะเร็ง โรคตับอักเสบ โรคผิวหนัง เป้นต้น นอกจากนี้ยังได้มีผู้ทำการวิจัยพบว่า ในทองพันชั่งปรกอบด้วยสารประกอบไรนาแคนทิน (Rhinacanthin) ซึ่งเป็นสารอนุพันธ์แนพโทควิโนนเอสเทอร์ (Naphthoquinone ester) ที่สามารถออกฤทธิ์ยับยั้งเซลล์มะเร็ง เชื้อแบคทีเรีย และเชื้อไวรัสได้ ตัวอย่างสารประกอบไรนาแคนทินที่พบ ได้แก่ ไรนาแคนทิน-ซี, ไรนาแคนทิน-เอ็ม,ไรนาแคนทิน-เอ็น,ไรนาแคนทิน-คิว เป็นต้น ซึ่งสารประกอบเหล่านี้มีความแตกต่างกันในส่วนของเอสเทอร์ โดยเป็นอะโรมาติก หรืออะลิฟาติกเอสเทอร์

จัดทำโฮมเพจโดย : สำนักบริการคอมพิวเตอร์, 30 ธันวาคม 2548